Ambtswoning, De Lind 18, 5061 HW te Oisterwijk (30) · RCE 519974

Inleiding.

Midden in de dorpskom van Oisterwijk bevindt zich aan De Lind op nummer 18 de voormalige AMBTSWONING van de burgemeester. Het gebouw dateert uit circa 1900 en is grotendeels opgetrokken in Neo-Renaissance stijl. Drie gevels liggen vrij, aan de rechterzijgevel is in later tijd een schuurtje vastgebouwd.

In de achtergevel zijn diverse nieuwe ramen en deuren geplaatst. De serre in deze gevel heeft een nieuw, plat dak gekregen. Het bijbehorende, voormalige koetshuis is ingrijpend veranderd en wordt buiten de bescherming gelaten. Het interieur van de woning is weliswaar gerenoveerd, maar veel oorspronkelijke details zijn intact gebleven.

Omschrijving.

Het onderkelderde gebouw telt twee bouwlagen op een bijna vierkante plattegrond. Een plat dak met vier dakschilden, gedekt met leien in voornamelijk maasdekking maar ook rijndekking, bekroont het geheel. Op het platte dak staat aan de oostzijde een schoorsteen in siermetselwerk met afdekkap. In de gevels wordt schoon metselwerk in kruisverband afgewisseld met speklagen en spekblokken van natuursteen en gepleisterde baksteen. Donkerrode en zwarte profielstenen zorgen voor kleuraccenten. Onderlangs de voorgevel loopt een hardstenen plint, die in de overige gevels overgaat in een trasraam. Voor de gevel aan De Lind ligt een hardstenen stoep, afgezet met een ijzeren sierhek dat rust op vier hardstenen, gedecoreerde stoeppalen en twee ijzeren, getordeerde palen. De lijstgevel is symmetrisch en heeft een middenrisaliet en hoekpilasters. De gevel telt vijf traveeën en wordt door een cordonlijst in tweeën gedeeld. Bovenlangs wordt de gevel afgesloten door een geprofileerde goot, ondersteund door voluutvormige klossen met daartussen klosvormige profielstenen. Eenvoudigere profielstenen ondersteunen de bakgoot in de overige gevels. De voluutvormige klossen zijn opgenomen in een lijst waarin zich een tegeltableau bevindt met florale motieven en de tekst 'anno 1900' in beige, bruine en rode tinten. In diverse speklagen zitten diamantkoppen. In het midden van de getoogde, 2-delige schuifvensters met profielsteen in de dagkanten, zit een getande middendorpel. Op de begane grond hebben deze vensters nog houten rolluiken. De hardstenen borstwering is hier van een decoratief paneelmotief voorzien. Op de verdieping is in de vensterborstwering een decoratief visgraatmotief gemetseld. In de middenrisaliet zit op de begane grond een beglaasde paneeldeur met twee handvatten en siertraliewerk onder een getoogd bovenlicht met getande onderdorpel. Aan weerszijden van deze centrale entree ondersteunt risalerend metselwerk in combinatie met natuurstenen aanzetstukken en consoles een uit de cordonlijst voortkomende vloerplaat van het balkon op de verdieping. Een balustrade met sierijzerwerk en natuurstenen pilaartjes omsluit nieuwe, gedeelde balkondeuren met getoogd bovenlicht. De risalerende middentravee zet zich op de zolderverdieping voort in een dakkapel waarin een Frans balkon met ijzeren hekje onder een rondbogig bovenlicht. Deze kapel, met voluutvormige klauwstukken, wordt bekroond met een onderbroken gebogen fronton met daarin een sieranker waarboven een palmet en piron. Aan weerszijden hiervan bevinden zich in het dakschild nog twee zinken dakkapellen met gebogen fronton. De linkergevel telt drie traveeën. Onderlangs zitten diverse kelderluiken. Op de verdieping in de buitenste traveeën een blindvenster. Daar tussenin een venster met gekoppelde, verticale 1-ruitsramen onder een driedelig getoogd klapraam.

Een regenpijp zorgt voor de afwatering. In het dakschild een kapel met een met natuursteen beklede tuitgevel waarin zich het vlieringluik bevindt. De achtergevel aan de zuidzijde telt eveneens drie traveeën.

De middentravee zorgt voor de verlichting van het trappenhuis. Serre, ramen en deuren zijn hier ingrijpend gewijzigd. In het dakschild twee daklichten. In de rechtergevel zit alleen op de verdieping een getoogd venster. Een regenpijp zorgt voor de afwatering. In het dakschild bevinden zich van noord naar zuid een slanke, middels een stang aan het dak bevestigde schoorsteen met siermetselwerk en sieranker, een dakraamje, een nieuwe schoortsteenpijp en een oorspronkelijke schoorsteen in metselwerk. Centraal in het pand ligt een middengang met aan weerszijden kamers. In deze gang bevindt zich direct achter de voordeur een beglaasde houten tussendeur met panelen, gezet in een geprofileerd houten stijl- en regelwerk met boven de deur een fronton. Het stijl- en regelwerk is gevuld met facetgeslepen, floraal geëtst glas. Ook aan het andere einde van de middengang zit een dubbele houten deur met facetgeslepen, floraal geëtst glas. In de kamers stucplafonds met acanthusmotieven binnen een vierkante omlijsting, paneeldeuren en een marmeren schouw met consoles in de vorm van voluten met leeuwenpoten. Een originele houten steektrap met sierlijk geprofileerde beginbaluster voert naar de verdieping en de zolderetage.

Waardering.

Het object is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde. Als voormalige ambtswoning van de burgemeester van Oisterwijk mag het pand gezien worden als een bijzondere uitdrukking van een bestuurlijke ontwikkeling. Het object heeft ook architectuurhistorische waarde. Het is van belang wegens het bijzondere en afwisselende materiaalgebruik en de gedetailleerde ornamentiek van met name de voorgevel en delen van het interieur. Ook de ensemblewaarden zijn van belang daar het pand deel uitmaakt van de gevelwand aan De Lind en de dorpskern, die reeds tot beschermd dorpsgezicht is uitgeroepen. Het draagt bij aan de instandhouding van de visuele gaafheid van deze omgeving.