Bankgebouw, Herengracht 216, 1016 BS te Amsterdam (27) e.a. · RCE 518353

Inleiding

Een in 1917-1918 tot stand gekomen BANKGEBOUW met CONCIËRGEWONING, in opdracht van Pierson & Co. door het architectenbureau Gebr. van Gendt A.L. zn. in historiserende trant ontworpen in de stijl van het 17de-eeuwse classicisme; attiek in 18de-eeuwse trant. Beeldgroepen op de attiek, evenals overig beeldhouwwerk van de hand van de in 1928 overleden beeldhouwer Johan Schreuder. De cementijzerwerken werden uitgevoerd door de 'Hollandsche Maatschappij tot het maken van werken in Gewapend Beton'. Op de parterre werden de ruimtes gegroepeerd om de centrale kluis. Om deze kluis liep een controlegang. Op de bel-etage bevonden zich de belangrijkste kantoren, de afdeling betreffende de effecten en enkele directieruimtes. Op de verdieping bevond zich een lichthof met lantaarn, verder ook hier ruimtes voor de directie.

Omschrijving

Op een rechthoekig grondplan rondom een lichthof ontworpen bankgebouw met drie bouwlagen onder een schilddak gedekt met blauwe leien in Maasdekking. Op de ribben van de schilden, kepers en vorst is een zinken afdekking geplaatst. Op de hoeken van de nok elk een gemetselde, als ruiter geplaatste schoorsteen. Deze schoorstenen hebben enkele omlopende banden en een geprofileerde natuurstenen lijst. Verder een op vier posten rustende dekplaat met klein ingezwenkt tentdak met piron. Aan de zijde van de Herengracht een drietal kleine dakkapellen. Houten pilasters aan weerszijden van een enkelvoudig venster met vierruits draairaam. Kroonlijst en segmentvormig fronton.

Zeven traveeën brede licht risalerende voorgevel in overwegend in kruisverband vermetselde bruinrode handgevormde baksteen; onderbouw van grijs Beiers graniet; Obernkirchner zandsteen voor basement, kapiteel, lijst en guirlandes.

Op het niveau van de begane grond toont de gevel een plint met geprofileerde lijst. Verder aan weerszijden twee iets verdiept geplaatste getoogde toegangen. Hierin fraai siersmeedijzeren hek waarachter de feitelijke toegangsdeur. In het midden drie verdiept geplaatste vensteropeningen met traliewerk. Boven de natuurstenen cordonlijst de pilastergevel. Gemetselde pilasters in kolossale orde met natuurstenen basement en Ionisch kapiteel. Op de hoofdverdieping zeven achtruits schuifvensters met gemetselde rechte hanekam. Op de verdere verdieping zeven zesruits schuifvensters met gemetselde rechte hanekam. Tussen de vensters van deze verdiepingen een zevental festoenen. Boven de kapitelen een natuurstenen architraaf die de risalering accentueert. Architraaf met smalle sierlijst. Hierboven het eenvoudige gemetselde fries. Kroonlijst met tandlijst, eierlijst en verder sier- en profiellijsten. Attiek met zowel aan de linker- als aan de rechterzijde een dichtgemetseld deel. Hier temidden van risalering en uitkragende posten met opgezette natuurstenen vaas, de jaartalaanduiding op banderol (Anno MCMXVIII) en de initialen P & Co. (Pierson & Co.). Op deze gemetselde borstwering links de beeldengroep voorstellende Mercurius en Neptunus. Tussen hen in wapenschild met vogel. Op de gemetselde borstwering aan de rechterzijde de vrouwelijke personificaties van cultuur en historie. Tussen hen in een wapenschild met leeuw. Tussen beide delen een balustrade met gemetselde posten met natuurstenen decoratief element als bekroning.

Voor het bankgebouw een hardstenen stoep met acht stoeppalen die middels kettingen aan elkaar of aan het bankgebouw verbonden zijn.

Waardering

Bankgebouw van algemeen belang vanwege de architectuur- en cultuurhistorische waarde, waarbij is gestreefd naar een inpassing in het historisch stadsbeeld van de grachtenwand door middel van een historiserende voorgevel met kolossale orde. Voorgevel gaaf bewaard gebleven.