Bankgebouw, Westsingel 9, Locatie: Kattenbroek, 3811 BA te Amersfoort (26) · RCE 517739

Inleiding

Oorspronkelijk als woonhuis gebouwd en later tot BANKGEBOUW verbouwd hoekpand, is tegenwoordig als kantoorpand in gebruik. De voorgevel is direct in de rooilijn aan de openbare weg gelegen aan de westzijde van de Westsingel.

In 1917 werd naar ontwerp van G. van Hoogevest het interieur en de voorgevel van het oorspronkelijk uit 1900 daterende woonhuis ingrijpend, maar uiterst zorgvuldig verbouwd, waardoor een hechte samenhang tussen bestaand en nieuw ontstond. Waar mogelijk zijn de oorspronkelijke delen in het verbouwingsplan opgenomen.

In de verschijningsvorm van het pand zijn tendenzen van Rationalisme aanwezig met kenmerken van de Amsterdamse School in het gebruik van baksteen, het toepassen van ondiep reliëf in de gevel, de natuurstenen strokenl. De verbouw was noodzakelijk, omdat in het pand een particuliere bank werd gevestigd. Bij de verbouwing werd een kluis in de kelder aangebracht. De voorgevel, entree, gang en directeurskamer kregen door de verbouwing een voornaam karakter.

Na het faillissement van de bank kocht aannemer Van Hoogevest op een veiling het pand. Zijn broer, de architect, nam het pand over en bracht er zijn kantoorruimte in onder. In 1973 werd het interieur verbouwd door ir. T. van Hoogevest in samenwerking met architect ir. P. Wassink zonder echter de representatieve ruimten op de begane grond te wijzigen.

Omschrijving

Het voormalige woonhuis/bankgebouw is gesitueerd op een vrijwel rechthoekige plattegrond, met de smalle voorzijde gelegen aan de Westsingel. Het pand bestaat uit twee bouwlagen met schilddak, voorzien van blauwe Hollandse pannen.

De voorgevel (oostzijde) kan worden onderverdeeld in twee gelijkmatige traveeën, geleed door drie lisenen met trapsgewijze voorsprong. Op deze lisenen zijn ter hoogte van de tweede bouwlaag verticale stroken aangebracht. Deze stroken worden ondersteund door terracotta consoles, waarin siermotieven zijn aangebracht. Een muizentand met daarboven een houten gootlijst vormt de beëindiging van de gevel. De inpandige entree in de linkeras is te bereiken middels een natuurstenen trap van drie treden. De entree met houten deuren wordt omlijst door ten opzichte van de wand iets teruggelegen, gedrukte bakstenen pilasters met gestileerde natuurstenen voet en kapiteel. Deze dragen een brede, geornamenteerde latei van natuursteen.

In de rechtertravee bevindt zich een vrijwel vierkant houten kruisvenster met fijnmazige roedenverdeling. Het venster is geplaatst op een plint van donkerkleurige bakstenen en wordt geflankeerd door pilasters en overspannen door een natuurstenen latei. De twee vensters in de tweede bouwlaag zijn vrijwel identiek aan het venster in de eerste bouwlaag, maar is minder hoog. Onder de vensters bevindt zich een terugliggend veld, waarop in baksteen een expressief reliëf is aangebracht. Een dakkapel met getoogd fronton bevindt zich in het midden van het schilddak.

De symmetrische achtergevel, die in hoofdzaak bij het ontwerp van rond 1900 behoort, bestaat uit twee bouwlagen. De gevel bezit evenals de voorzijde een lijstgevel en wordt bekroond door een schilddak met in het midden, een kleine rechthoekige dakkapel. De achtergevel wordt onderverdeeld in vier gelijke traveeën. Op de begane grond bevinden zich in de buitenste traveeën dubbele openslaande deuren met bovenlicht. In de binnenste traveeën bevinden zich éénlichts vensters met bovenlicht. Deze verdeling is ook in de tweede bouwlaag aangebracht, waarbij de deuren toegang geven tot een houten balkon, dat over de gehele breedte van de achtergevel is aangebracht. In de binnenste traveeën bevinden zich hier T-vensters. In de tweede bouwlaag zijn de rode bakstenen muren horizontaal geleed door gele baksteenlagen ter hoogte van de onder- en bovendorpel en de overgang en het bovenlicht. Een houten geprofileerde lijst beëindigt de gevel.

In de linker zijgevel zijn een entree en een aantal vensters asymmetrisch over het rechterdeel van de gevel verdeeld. Geheel rechts is in de gevel is goed de overgang tussen het oudere muurdeel en het deel uit 1917 waar te nemen.

De rechter zijgevel grenst geheel aan het belendende pand.

Bij de verbouwing van 1917 zijn op de begane grond van het interieur een aantal representatieve ruimten aangebracht, die zowel in stijl als materiaalgebruik een samenhang vertonen met de rijk gedecoreerde voorgevel. Het betreft de entree met hal, de gang met de loketten, de directeurskamer en de kelder met kluis. Deze ruimten zijn gedecoreerd met felgekleurde geglazuurde tegels, houten lambrizeringen, geprofileerde deuren, gestucte wanden en plafonds, glas-in-loodvensters en terracotta lijsten.

Waardering

Het voormalige bankgebouw is van algemeen belang vanwege zijn architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een kantoorpand met op het Rationalisme geïnspireerde vormgeving waarin invloeden van de Amsterdamse School. Het pand neemt door de samenhang tussen ex- en interieur en door de zorgvuldige detaillering in het oeuvre van architect G. van Hoogevest een belangrijke plaats in.