Bibliotheek, Dr. D. Bosstraat 16, 9671 CC te Winschoten (Oldambt 20) · RCE 521762

Inleiding

Openbare BIBLIOTHEEK gebouwd onder architectuur van D. Bolhuis uit Winschoten. In 1927 werd "De vereniging Openbare Leeszaal en Boekerij te Winschoten" opgericht en in 1929 werd de leeszaal ondergebracht in een schoolgebouw. Na samengaan met de "Stichting voor een Winschoter Zuiderveense Volksleesbibliotheek", die was opgericht volgens een testamentaire beschikking van een inwoner uit Winschoten, kon men een eigen pand laten bouwen. In 1933 vond de feestelijke opening plaats van de in een regionale variant van de Amsterdamse Schoolstijl opgetrokken bibliotheek. In 1941 werd het pand uitgebreid met een extra kamer. In 1978 verhuisde de bibliotheek naar een nieuw onderkomen vanwege ruimtegebrek en kreeg het gebouw een andere functie. Aan de achterzijde is het pand toen uitgebreid en kreeg een nieuwe entreepartij aan de zuidoostzijde.

Het bibliotheekgebouw is markant gelegen op de hoek van de Dr. D. Bosstraat en de Johan Modastraat. Een laag gemetseld MUURTJE onderbroken door twee dwarsgeplaatste hoofdpijlers met bloembak bij de hoofdentree, geeft de scheiding aan tussen de perceelsgrond en de openbare weg.

Omschrijving

BIBLIOTHEEK op rechthoekige plattegrond met dwarsarm. Het gebouw is opgetrokken in een gesinterde baksteen in kettingverband op een trasraam van gesinterde klinkers. Het samengestelde zadeldak gedekt met een zwarte romaanse pan, heeft een rechthoekige goot. De vier topgevels van het gebouw hebben alle een decoratief metselverband in de top en een rollaag in muizetand langs de dakrand. De gevels zijn voorzien van stalen vensters binnen houten kozijnen met onderdorpels van geglazuurde dorpelstenen. De hoofdentree bevindt zich in de kopgevel aan de noordwestzijde en bestaat uit een dubbele rondboogvormige deur met deurlichten met horizontale roeden, binnen een rondboogomlijsting van vier eensteens rollagen; een gemetselde stoep (drie treden) met ijzeren rooster in het bordes, waaronder twee kelderramen. In de topgevel boven de entree twee smalle staande stalen vierruits vensters; metalen steunen voor vlaggenmast. Aan de noordoostzijde van de kopgevel drie, achter smalle lichtsleuven liggende staande vensters van glas-in-lood, en aan de zuidwestzijde twee van deze vensters. De noordoostgevel heeft een reeks van zes liggende stalen tweeruits vensters die overgaan in zes hoge staande stalen vensters met roedenverdeling in een dakkapel met plat dak en houten beschot tussen de vensters. Rechts in de noordoostgevel een topgevel met vanuit de gevel een hoog opgemetselde, zich verjongende schoorsteen met betondecoratie; in de gevel een driedelig liggend venster onder een rollaag; een koekoek met vier keldervensters afgesloten door een rooster van ijzeren traliewerk; in de top een deur met zijlicht naar brandtrap (alle niet origineel), tussen twee smalle zijlichten (restant van oorspronkelijk driedelig stalen liggend venster) samengevat onder een rollaag.

De kopgevel aan de zuidoostzijde heeft een driedelig stalen venster met rollaag; een gemetselde koekoek met vier keldervensters afgesloten door een (vernieuwd) stalen rooster; in de top een smal, liggend driedelig stalen venster met rollaag. Aan deze gevel de later aangebouwde entreepartij die buiten de bescherming valt.

De noordwestgevel van de dwarsarm heeft een reeks van vier liggende stalen tweeruits vensters die overgaan in vier hoge staande stalen vensters met roedenverdeling in een dakkapel met plat dak en houten beschot tussen de vensters. De topgevel (zuidwest) van de dwarsarm heeft een liggend driedelig (later met plaat dichtgezet) kozijn met rollaag; een gemetselde koekoek met vier keldervensters afgesloten door een (vernieuwd) stalen rooster; in de top een smal, liggend driedelig kozijn (later met plaat dichtgezet) met rollaag.

De achtergevels (zuidoost en zuidwest) zijn van ondergeschikt belang omdat ze later zijn uitgebouwd.

In het INTERIEUR zijn alleen van belang de houten paraboolspanten in de voormalige leeszaalruimte.

Waardering

Bibliotheekgebouw met muurtje van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde

- als voorbeeld van een bibliotheekgebouw uit 1933 in een regionale variant van de Amsterdamse Schoolstijl

- vanwege de opvallende vensterreeksen

- vanwege de redelijke mate van gaafheid van de vooraanzichten

- vanwege de typologische zeldzaamheid in de provincie Groningen

- vanwege de markante ligging op de hoek van de Dr. D. Bosstraat en de Johan Modastraat.