Boerderij(M1), Aldegeasterdyk 6, 9217 VS te Nijega (Smallingerland 21) · RCE 499279

Inleiding

BOERDERIJ met aangebouwde bijschuur is als variant op het Oldambtster type in 1937 te Nijega gerealiseerd naar ontwerp van architect L. Alssema uit Grootegast. De bijschuur is ruim teruggerooid tegen de westelijke gevel van de boerderij aangebouwd. Het oorspronkelijke ontwerp werd door de welstandsadviescommissie gewijzigd, wat betreft de roedeverdeling van de vensters in het woongedeelte en de vorm van de daklichten. De boerderij ligt op een ruim eigen erf, begrensd door een sloot waarlangs o.a. berken staan.

Een gebogen pad leidt naar de centraal in de voorgevel gelegen entree. Het wolfeind aan de zuidzijde is recentelijk voorzien van nieuwe pannen; de overige pannen zijn oorspronkelijk. Het schuurtje aan de oostelijke zijgevel is ten dele vernieuwd en verlengd. Achter op het erf is een schuur gebouwd welke buiten bescherming van rijkswege valt wegens geringe architectonische waarde.

Omschrijving

De boerderij is gerealiseerd op rechthoekige grondslag. Het overstekende wolfdak boven het woonhuisgedeelte is gedekt met bruin verglaasde verbeterde Hollandse pannen. Op de nok is een gemetselde schoorsteen. Het pand is opgetrokken in bruine handvorm bakstenen op een klinker trasraam. De sluitgevel is tot aan het wolfseind beschoten, heeft een strakke windveer en een brede dakgoot. In de symmetrisch ingedeelde voorgevel ligt de entreepartij tussen erkers. De originele geverniste deur met rondbogige omlijsting wordt geflankeerd door kleine glas-in-lood vensters en gemetselde bloembakken. De rechthoekige erkers hebben aan weerszijden van de entreepartij horizontale vensters met glas-in-lood zijlichten, doorlopend in de zijgevels. Het horizontale karakter van de gevelindeling wordt benadrukt door een breed inpandig balkon, verdeeld door een taps toelopende houten stijl. Voor het balkon is een overhangende houten bloembak op klossen. De twee balkondeuren worden geflankeerd door tweelichts glas-in-loodvensters.

De beide zijgevels van het woongedeelte worden verder ingedeeld door twee rechthoekige vensters met zijlichten, waarvan aan de oostgevel één in een rechthoekige erker.

Het dak van het schuurgedeelte is gedekt met riet waarin twee vleermuisdakvensters in het oostelijke en westelijke dakschild. In de oostgevel zijn de twaalf dubbelerechthoekige stalramen deels achter het verlengde schuurtje verborgen. In de westgevel wordt een dubbele houten deur geflankeerd door drie dubbele stalramen en een klein w.c.-venster. De indeling van de achtergevel is gewijzigd; de oorspronkelijk segmentboogvormige mendeuren zijn verdwenen en de houten deur met zijlichten is verplaatst.

De aangebouwde bijschuur aan de westgevel op rechthoekige plattegrond heeft een zadeldak dat oorspronkelijk was gedekt met riet, thans met golfplaten. De schuur is opgetrokken uit bruine handvormstenen op een klinker trasraam.

De sluitgevel aan de voorzijde van de schuur is beschoten, met een horizontaal gedeeld venster. De houten deuren met dubbele zijlichten aan voor- en achtergevel zijn ongewijzigd. In de achtergevel is voorts een hooizolderdeur. In de zijgevel vijf dubbele stalramen.

Waardering

De boerderij in Oudega als variant op het Oldambtster type, is van algemeen cultuurhistorisch en architectonisch belang:

- als voorbeeld van de architectonische beïnvloeding op het boerderijtype vanuit de provincie Groningen,

- vanwege de hoge mate van esthetische kwaliteit van het ontwerp van de boerderij met aangebouwde bijschuur,

- vanwege het bijzondere materiaalgebruik en de detaillering,

- vanwege de hoge mate van architectonische gaafheid van het exterieur,

- vanwege de hoge mate van visuele gaafheid met de landschappelijke omgeving.