Boerderij(M1), Bredeweg 94, 2761 KA te Zevenhuizen (Zuidplas 28) · RCE 525074

Inleiding

BOERDERIJ gebouwd in de laatste kwart van de 19de eeuw door een notaris uit Gouda als herenboerderij om te rentenieren, bestaande uit een deels dwarsgeplaatst woonhuis in Eclectische stijl en een driebeukig langsdeel als bedrijfsgedeelte in Ambachtelijk Traditionele stijl. Het woongedeelte is vormgegeven als een stadswoonhuis. Een dergelijke ontwikkeling, waarbij welgestelde stedelingen zich op het platteland vestigden deed zich ook elders langs de Bredeweg voor (bv. Bredeweg 82), een belangrijke uitvalsweg van Moerkapelle richting Moordrecht/Gouda.

De boerderij is gelegen in de Zuidplaspolder op een kruising van wegen, waarbij het door sloten van de weg wordt gescheiden. Het erf is aan de Bredeweg toegankelijk via een op een damwand met duiker geplaatst TOEGANGSHEK uit het laatste kwart van de 19de eeuw. De voortuin wordt van het oprijpad gescheiden door een ijzeren HEKWERK uit ca. 1900 met Jugendstildetaillering. De tuin wordt gedomineerd door enkele oude rode beuken en kastanjebomen voor de voorgevel en linker zijgevel van het huis. Langs het erf aan de zijde van de Bredeweg staan eveneens verschillende monumentale loofbomen, waaronder kastanjebomen en platanen. Tegenover het ten zuidoosten van het oprijpad gelegen boerderij staat een in oorsprong houten schuur, welke tegenwoordig (1998) deels met damwandprofielen is bekleed en derhalve voor de bescherming van ondergeschikt belang.

N.B. Tegen de achtergevel van het bedrijfsgedeelte van de boerderij bevindt zich een moderne schuur, die buiten de bescherming van rijkswege valt.

Omschrijving

Het woongedeelte van de boerderij bestaat uit een tweelaags gedeelte (voorhuis) onder een schilddak met haaks daarop een eenlaags, deels onderkelderd gedeelte (achterhuis) onder een zadeldak. Het sluit aan op het rieten zadeldak met gesmoorde nokvorsten van het driebeukige bedrijfsgedeelte. De samengestelde kap is gedekt met zwart geglazuurde Hollandse pannen. Op de beide nokhoeken van het voorste deel bevindt zich een schoorsteen met windkap. De wit geschilderde gepleisterde gevels hebben een grijs geschilderde plint. Begane grond en verdieping worden van elkaar gescheiden door een ter hoogte van de lekdorpels van de verdiepingsvensters, doorlopende waterlijst. De vensters hebben overwegend T-schuiframen, waarbij die van de zijgevels deels worden geflankeerd door persiennes. De bovenlichten van de begane grond zijn voorzien van glas-in-lood.

De voorgevel (zuidwest) is een symmetrisch ingedeelde lijstgevel met op de begane grond een vensterindeling van vier eenheden. De verdieping bestaat uit twee traveeën met horizontaal geblokte lisenen op de hoeken en in het midden. In elke travee bevindt zich één venster.

De beide zijgevels bestaan uit een tweelaags deel van twee venstereenheden breed, overgaand in een éénlaags deel. Het tweelaagse gedeelte van de linker zijgevel heeft op de begane grond twee vensters, waarbij het linker een glas-in-lood bovenlicht heeft met wapenschilden. Op de verdieping bevindt zich links een venster en rechts een blind venster. Links ervan bevindt zich het éénlaagse bouwdeel met van links naar rechts een klein raampje, een driedelig venster en een tweedelige opgeklampte deur met bovenlicht. Het tweelaags gedeelte van de rechter zijgevel heeft op de begane grond links een venster en rechts een blind venster. Op de verdieping is de gevel uitgevoerd met twee blinde vensters. Het eenlaagse deel heeft links een uitgebouwd houten portaal, dat is geplaatst voor een entreedeur, geflankeerd door geblokte pilasters die een hoofdgestel dragen. Deze entreedeur bestaat uit een paneeldeur met tweeruits bovenlicht, dat boven het portaal uitsteekt. Het portaal heeft aan de straatzijde een entree met vier ruiten. Rechts van de entree bevinden zich twee tweeruits keldervensters, voorzien van diefijzers, met daarboven zesruits schuiframen.

Het bedrijfsgedeelte is opgetrokken van IJsselsteen (kruisverband) en heeft segment- en rondbogen, dan wel rollagen boven de deuren en vensters. Deze zijn deels uitgevoerd met rode baksteen. Het zadeldak sluit met een iets lagere nokhoogte aan op het zadeldak van het woongedeelte. De deuren zijn overwegend (tweedelige) opgeklampte deuren met roedenverdeling in het bovenlicht. De stalvensters zijn merendeels segmentboogvormige gietijzeren stalramen met roedenverdeling. Ter hoogte van de borstwering zijn achtruits openslaande ramen geplaatst van de zaadzolder, waarvan sommige eronder een klein luik hebben.

De gevelindeling van de rechter langsgevel bestaat van links naar rechts uit een tweedelige deur, een hooggeplaatst raam, twee segmentboogvormige stalramen, een groot luik onder een opgelicht dakschild, dat door de dakvoet steekt, een rondboogvormig stalraam, een opgeklampte, tweedelige staldeur met bovenlicht en hooggeplaatst raam erboven, een dubbele inrijdeur met zevenruits segmentboogvormig bovenlicht en een tweedelige opgeklampte staldeur met vieruits bovenlicht.

De gevelindeling van de gepleisterde achtergevel wordt gedeeltelijk aan het oog onttrokken door een aangebouwd tussenlid naar een later toegevoegd bedrijfsgedeelte. Het is een gepleisterde puntgevel met onder andere in het midden op de verdieping een (hooi)luik met rondboogvormig gietijzeren stalraam als bovenlicht, voorzien van straalsgewijze roedenverdeling. De linker zijgevel van het stalgedeelte heeft drie hooggeplaatste achtruits ramen en bestaat verder uit drie staldeuren met bovenlicht (waarbij één deur is dichtgezet) en uit vier rondboogvormige gietijzeren stalramen met roedenverdeling. INTERIEUR. In het interieur heeft het woongedeelte deels nog de oorspronkelijke plattegrondindeling met in het voorhuis een woongedeelte over de volle breedte, voorzien van balkenplafond en stucwerk in het midden. De wanden zijn uitgevoerd met een lambrizering en tegen de rechterzijgevel bevindt een schouw. Het stalgedeelte heeft een driebeukige indeling. TOEGANGSHEK. Het toegangshek bestaat uit slanke gecanneleerde pilasters, bekroond met pijnappelmotief, aan weerszijden voorzien van voluutvormige wangen met speerpuntmotief op de spijlen. Tussen de hekstijlen zijn spijlen toegangshekken afgehangen, die aan de bovenzijde een sierlijke gebogen beëindiging hebben. HEKWERK. Het spijlenhekwerk tussen het oprijpad en de voortuin bestaat deels uit rondboogvormig gekoppelde spijlen en deels uit met een schoppenmotief bekroonde spijlen. Aan de zijde van de voorgevel bevindt zich een klein toegangshek.

Waardering

De boerderij met bijbehorende hekwerken is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde

- als voorbeeld van een gave en karakteristieke langhuisboerderij met een dwarsgeplaatst woongedeelte dat de allure heeft van een herenhuis, stammend uit het derde kwart van de 19de eeuw en vormgegeven in een Eclectische bouwtrant.

- vanwege de gaaf bewaarde hoofdvorm, materiaalgebruik en detaillering van het exterieur en deels het interieur.

- vanwege de stedenbouwkundige waarde door de beeldbepalende situering op een kruising van wegen. Bovendien is sprake van ensemblewaarde door de inrichting van het erf met de monumentale bomen en door de ruimtelijke en functionele relatie van de verschillende onderdelen.