Boerderij(M1), Hamdijk 9, 9693 TB te Bad Nieuweschans (Oldambt 20) · RCE 524390

Omschrijving

Dwarshuis op rechthoekige plattegrond dat zich verbreedt door middel van een krimp. Woonhuis met drie bouwlagen, inclusief souterrain en graanzolder, onder met pannen gedekt zadeldak met de nok haaks op de voorgevel. Gemetselde bakstenen symmetrische tuitgevel afgedekt met een rollaag en bekroond door middel van een schoorsteen, met gevelankers. Centrale hoofdingang met hardstenen trap en neuten, paneeldeur met ruiten, zij- en bovenlichten met glas-in-lood, Ionische pilasters en kroonlijst met eierlijst. In de neuten initialen: links: A.B.G./T.F.B. en rechts: J.F.B./1864. Eerste twee bouwlagen met vier vensters met onderdorpel en erboven een strek. Derde bouwlaag en geveltop met zaadvensters in het ritme 4-3-2 en gevelsteen in hetzelfde formaat. Gemetselde bakstenen zijgevels met gekorniste daklijst en zijlisenen. In iedere bouwlaag drie vensters met onderdorpel en erboven een strek. Tegen een krimp een serre opgetrokken in hout, met gootlijst en vensters met bovenlichten. In het interieur een serre met kurkschorsbekleding met enkele bevestigingen en consoles. Schuur en aangebouwde bijschuur op rechthoekige plattegronden met een bouwlaag onder zadeldaken. Gemetselde bakstenen voorgevel met stalingang en vensters van verschillend formaat en type. Gemetselde bakstenen zijgevels met ingangen en vensters van verschillend type en formaat, waaronder stalvensters. Aan de achterzijde een gekoppelde puntgevel in verschillende soorten baksteen gemetseld met drie stalingangen met latei, stalvensters met waaiervormige roedenverdeling, ronde vensters en staafankers. In het interieur een sporenkap. Aan de achterzijde zijn enkele gebinten gedeeltelijk vervangen door stalen spanten. Schuur en bijschuur vormen een ruimte. Het erf is in hoofdopzet intact gebleven, evenals de situering van de boerderij. Het perceel is het oudste, sinds de 17de eeuw bewoonde perceel aan de Hamdijk. De boomgaard en parkaanleg met oude bomen zijn nog aanwezig. Op het erf een smeedijzeren hek, bestaand uit smalle pijlers waartussen dubbele vleugels met gepunte spijlen naar binnen toe langer wordend. De pijlers zijn verbonden door een boog versierd met krullen en het jaartal 1868. Aan de buitenzijde van de pijlers grote krullen. Ter hoogte van de serre staat aan de weg een walnoot en bij de inrit aan de achterzijde van de schuur, een esdoorn. Beide bomen dateren uit de bouwtijd.

Waardering

Oldambster boerderij met hek is van hoge architectuur-, cultuurhistorische, stedenbouwkundige, zeldzaamheids- en ensemble-waarde:

- vanwege de nagenoeg intact gebleven hoofdopzet van het erf en situering van de boerderij, waarbij de boomgaard en parkaanleg met oude bomen nog steeds aanwezig zijn;

- vanwege de zeer zeldzame en unieke kurkschorsbekleding in het interieur van de serre;

- als zeldzaam voorbeeld van een ontwikkelingsstadium van de Oldambster boerderij, waarbij de hoofdingang al centraal in de voorgevel is geplaatst, maar het voorhuis nog steeds een tuitgevel heeft en nog geen wolfseind;

- vanwege de grote omvang van het object met onder meer twee zaadzolders en grote aangebouwde tweekapschuur;

- als oudste, sinds de 17e eeuw bewoond perceel aan de Hamdijk;

- vanwege de relatieve gaafheid van het object;

- vanwege de nog steeds aanwezige agrarische functie van het object.