Boerderij(M1), Hegge 143, 6365 EC te Schinnen (Beekdaelen 31) · RCE 513953

Inleiding

GESLOTEN HOEVE in traditioneel-ambachtelijke stijl, XIX B. Vrijstaand gesitueerd tegen de zuidelijke helling van het Geleenbeekdal. De hoeve vormt aan de westzijde de beëindiging van de lineaire nederzettingsstructuur langs de zogenaamde Hegge. De bedrijfsaanbouwen op L-vormige plattegrond aan de zuidzijde van de gesloten hoeve, bestaande uit een open stalling met golfplaten dakbedekking waarop haaks een aantal betonnen veestallen, zijn UITGESLOTEN van bescherming.

Omschrijving De boerderij heeft een in hoofdvorm carrévormige plattegrond. Het woonhuis neemt een groot deel van de westvleugel in beslag, heeft een volledige SOUTERRAIN, twee BOUWLAGEN en een zolderverdieping. De noordvleugel wordt gevormd door het poortgebouw, bestaande uit één bouwlaag met zolderverdieping. De oostvleugel, zuidvleugel en het resterende deel van de westvleugel worden gevormd door stalgebouwen van één bouwlaag met zolderverdieping, variërend in volume en hoogte. De stalruimte van de westvleugel heeft aan de zuidzijde een voortzetting buiten de carrévormige plattegrond.

Woonhuis, poortgebouw en stalruimten worden gedekt door zadeldaken. Het zadeldak van het poortgebouw is asymmetrisch, de daken van het woonhuis en de oostelijke stalvleugel liggen enigszins verzonken achter kopgevels. De daken worden gedekt door Hollandse betonpannen; enkel de zuidelijke stalvleugel en het oostelijke dakvlak van de stalruimte in de westvleugel hebben rode muldenpannen.

De gesloten hoeve is opgetrokken in baksteen, gemetseld in een onregelmatig kruisverband. Strekbogen, ten dele in twee kleuren baksteen. Ankers. Hardstenen dorpels, lateien. Gestucte plint-, poort- en hoeklijsten. Het WOONHUIS in de WESTVLEUGEL heeft in de westgevel hoeklisenen, onderling verbonden door een decoratief bloktandfries onder het dakoverstek; twee vensterassen over twee bouwlagen, waartussen rechts van het gevelmidden de entree is geplaatst. In elke vensteras twee houten T-vensters met getoogde hoeken en decoratieve geleding in de bovenlichten, horizontale indeling van de glaspanelen. Deze vensters hebben een tweekleurige strek met profiellijst, hardstenen dorpels. De entree wordt gevormd door een rechthoekige, bewerkte houten paneeldeur met bovenlicht in een gepleisterde lijst. In de noordgevel telt dit woonhuis, boven een gepleisterde plint die ten dele is voorzien van imitatievoegen, twee vensterassen. In elke as twee twee houten T-vensters met schouderboogjes en decoratieve geleding in de bovenlichten plus horizontale indeling van de glaspanelen, alsmede een verticaal ingedeeld houten zoldervenster met schouderboogjes en horizontale indeling van de glaspanelen. Deze vensters hebben een tweekleurige strek met profiellijst, hardstenen dorpels. Vlechtingen als muurafdekking van de kopgevel, uitlopend in een nokschoorsteen.

De oostelijke woonhuisgevel aan de binnenplaatszijde, ten dele aan het oog onttrokken door het poortgebouw, is onregelmatig ingedeeld. In de eerste laag een rechthoekige houten deur met bovenlicht alsmede een rechthoekig venster, beide in een gepleisterde lijst met sluitsteen. In de tweede bouwlaag drie kleine rechthoekige vensters met glas-in-lood. Hoog onder het dakoverstek drie, thans geblindeerde, halfronde zolderopeningen.

Tegen de zuidgevel van het woonhuis een teruggerooid STALVOLUME met een lagere nokhoogte. In de westgevel van deze stal een recente rechthoekige stalpoort, waarnaast respectievelijk een rechthoekig vensterkozijn met bovenlicht en een rechthoekig kruiskozijn. Onder het dakoverstek, boven het venster met bovenlicht, een geblindeerde vensteropening. In de zuidelijke kopgevel heeft de stal een halfronde zolderopening. Tegen de oostgevel van de stal, in de oksel met de zuidvleugel, een aanbouw van één laag onder een asymmetrisch zadeldak; dwars tegen de westgevel een aanbouw van één laag onder zadeldak. De oostgevel van de stal wordt voor het overige aan het oog onttrokken door de zuidvleugel.

De NOORDVLEUGEL wordt geheel in beslag genomen door het poortgebouw. Aan de straatzijde heeft de noordvleugel een gepleisterde plint, ten dele voorzien van imitatievoegen en imitatie-rustica in de poortlijsten; een dubbele, korfboogvormige houten inrijpoort met geornamenteerde middenstijl, strekboog en rollaag; een kleine, segmentboogvormige houten deur onder een strekboog. Aan de binnenplaatszijde, naast het portaal achter de inrijpoort, een bergruimte. Hierin een tweedelige rechthoekige houten deur in een segmentbooglijst, aan weerszijden een rechthoekig houten zolderluik.

Het stalgebouw in de OOSTVLEUGEL heeft aan de straatzijde een gepleisterde plint, ten dele voorzien van imitatievoegen; een aanzienlijke korfboogvormige, dubbele houten inrijpoort onder een strekboog met rollaag.

De oostgevel van de oostvleugel is onregelmatig ingedeeld: een rondboogvormige houten deur, waarnaast een reeks van drie segmentboogvormige zesruits stalvensters. Boven de deur een halfronde, geblindeerde zolderopening. De zuidelijke kopgevel van de oostvleugel heeft twee identieke zolderopeningen en wordt voor het overige aan het oog onttrokken door de van bescherming uitgesloten stalling met golfplaten dak en het doorlopende dakschild van de zuidvleugel. Onder dit dakschild een rechthoekige deuropening. Aan de binnenplaatszijde heeft de oostvleugel twee segmentboogvormige houten deuren, waartussen een reeks van drie segmentboogvormige zesruits vensters. Verbouwingssporen bij de aansluiting op de zuidgevel, waaronder een zware en gedeeltelijk zichtbaar gebleven houten latei. De ZUIDVLEUGEL heeft in het vrijgebleven geveldeel aan de zuidzijde een aantal rechthoekige, tweedelige staldeuren. Eén deuropening is voor de helft gedicht. Aan de binnenplaatszijde twee segmentboogvormige, tweedelige houten staldeuren waartussen twee segmentboogvormige zesruits vensters.

Tegen de westgevel van het woonhuis is een smeedijzeren HEKWERK geplaatst.

De INTERIEURindeling van het woonhuis is vrijwel ongewijzigd bewaard gebleven.

Waardering

De gesloten hoeve is van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een regionale economische en typologische ontwikkeling.

De architectuurhistorische waarden worden bepaald door de traditionele bouwstijl, de esthetische kwaliteiten van de boerderij, het materiaalgebruik en de eenvoudige ornamentiek.

Ook bestaat er een samenhang tussen de vormgeving van het interieur en de indeling van het interieur.

De hoeve is van belang vanwege de situering in het landschap en als zodanig verbonden met de ontwikkeling van de streek, is van belang voor het aanzien van de streek en beschikt vanwege de situering over een historische-ruimtelijke relatie met het Geleenbeekdal.

De hoeve is een gaaf specimen van een Limburgse gesloten hoeve uit het midden van de negentiende eeuw, van groot belang voor de visuele gaafheid van de landschappelijke omgeving alsook voor de gaafheid van de lineaire nederzettingsstructuur langs de Hegge.

Bovendien kan men vanwege het streekgebonden karakter van het boerderijtype in nationaal perspectief spreken van een redelijke bovenregionale zeldzaamheidswaarde.