Boerderij(M1), Hei- en Boeicopseweg 12, 4126 RJ te Hei- en Boeicop (Vijfheerenlanden 26) e.a. · RCE 515488

Inleiding

In 1911 gebouwde BOERDERIJ van het hallehuistype met middenlangsdeel. Opdrachtgever tot de bouw van de veeboerderij was de familie Kok, de naam van de architect is niet bekend.De boerderij maakt onderdeel uit van een ERFSTRUCTUUR met BIJGEBOUWEN(hooischuur, een houten boenhok, een eveneens houten kippenhok) en een GROENAANLEG(een kleine formele voortuin met ijzeren hek en een reeks leilinden aan de voor- en de rechterzijde van de boerderij).

Omschrijving

Vanuit een rechthoekige plattegrond, in schone baksteen opgetrokken boerderij onder een met bouletpannen gedekt zadeldak met twee op de nok staande schoorstenen met zaagtand-friesjes en gietijzeren, op smeedijzeren steunen rustende dakgoten. Alle gevels van de boerderij hebben een trasraam met geglazuurde rand.

Woongedeelte met een rijk versierde, naar de weg gekeerde voorgevel. Op de vijf-assige parterre vier getoogde, met luiken behangen T-vensters met schuiframen en onderdorpels van geglazuurde tegels onder segmentbogen met hardstenen sluit- en aanzetstenen met diamantkoppen. Entree met voor het portiek een rondboog-opening met omlijsting van geglazuurde baksteen, betegelde wanden met reliëfdecors op de tegels en een onder een getoogd bovenlicht staande paneeldeur met floraal art nouveau ijzerwerk voor de rondboog-deurramen. De entree staat onder een segmentboog met hardstenen sluit- en aanzetstenen en eveneens hardstenen cirkels in de zwikken. Op de verdieping drie verkleinde versies van de vensters op de begane grond. Aan weerszijden van het middenvenster een hardstenen gevelsteen met "ANNO" en "1911". Op de zolderverdieping een venster met raam als die op de verdieping. Uitkragende daklijst met siersnijwerk aan de windveren en een sierspant met makelaar en snijwerk tussen dakrand en rondboog. Linker langsgevel met in het woongedeelte een reeks van zes getoogde, met luiken behangen vensters als die op de begane grond in de voorgevel, een uit een boven- en een onderdeur samengestelde paneeldeur onder getoogd bovenlicht en links van de deur een kleine getoogde gevelopening. Eén van de vensters is smaller dan de overige en heeft een afwijkende lekdorpel. Op deze plaats stond oorspronkelijk een deur. Hierboven staat een vanaf de dakvoet opgebouwde houten dakkapel met vleugelsstukken, twee kruisramen en een plat dak met profiellijst.

Het bedrijfsgedeelte bevat op de begane grond een vijftal getoogde stalvensters met ijzeren ramen en geglazuurde lekdorpels onder segmentbogen met sluit- en aanzetstenen van gegoten cement (kunststeen), twee identieke, hoger in de gevel staande vensters en een aantal staafankers. Vrijwel symmetrische achtergevel met in het midden rechtgesloten, openslaande deeldeuren met geheng, een eveneens rechtgesloten klinket en een rond venster in beide deeldeuren. Aan weerszijden hiervan een getoogd, staand stalvenster met ijzeren raam. Tegen beide hoeken van de gevel een rechtgesloten, opgeklampte lattendeur onder toog. Beschoten of houten top met in het midden een luik, aan weerszijden een venster als die op de begane grond en links van het linker venster een iets lager geplaatste zolderdeur. Vlak onder de door middel van een makelaartje geaccentueerde top een rond venster met taats draaiend, ijzeren roosvenster. Uitkragende dakrand met op houten klampen rustende windveren. De rechter gevel van het bedrijfsgedeelte bevat zes lager, en drie hoger in de gevel staande stalvensters gelijk aan die in de linker gevel en is tevens voorzien van lange staafankers. Het woongedeelte bevat een onder toog staand kelderraam met diefijzers, twee boven een hardstenen stoepje staande paneeldeuren met pseudo-stolpnaald en geprofileerd kalf onder getoogd bovenlicht, alsmede drie, met luiken behangen vensters als de overige vensters in het woongedeelte. Links in de gevel bevindt zich een hardstenen stichtingssteen. Uit de kap steken twee, vanaf de dakvoet opgebouwde houten dakkapellen met openslaande ramen, platte daken met profiellijst en vleugelstukken.

Het interieur van de boerderij is nog voor een deel in oorspronkelijke staat. Achter de voorgevel bevindt zich ondermeer nog de pronkkamer, die is voorzien van een betegelde schouw met zwartmarmeren schoorsteenmantel. Elders in het huis is de oorspronkelijke ruimte indeling gewijzigd. In het drie-beukige bedrijfsgedeelte met gebinten van Amerikaans grenenhout en een met klinkers geplaveide deel staat nog een waterpomp.

Aan de voorzijde van de boerderij ligt een kleine formele tuin met ronde perkjes, een reeks langs de rechter zijgevel doorgetrokken leilinden en hekwerk van smeed- en gietijzer op een laag, bakstenen muurtje met ezelsrug en een kademuur langs de sloot.

Achter de boerderij een zeskantige, drieroedige schuurberg met openslaande inrijdeuren en getoogde venstertjes met gietijzeren ramen in de bakstenen onderbouw. Opvijzelbare, aan katrollen op betonnen roeden bevestigde en met golplaat gedekte kap. Rechts naast de boerderij een houten kippenhok met zich verjongende houten wanden onder zadeldak, alsmede een op een boenhok lijkend houten schuurtje met lessenaardak en een schuifdeur voor een gevelopening met spiegelboog.

Waardering

De boerderij is van algemeen belang vanwege de cultuuhistorische en de architectuurhistorische waarde.

- De boerderij is van cultuurhistorisch belang als een goed voorbeeld van één van de vele in Zuid-Holland voorkomende boerderijtypes.

- De boerderij is van architectuurhistorisch belang vanwege de bijzondere detaillering en het materiaalgebruik.

- De boerderij heeft ensemblewaarde als belangrijk onderdeel van een waardevolle boerderijstrook.

- De boerderij heeft ensemblewaarde in relatie tot de eigen erfstructuur, te weten de samenhang tussen de onderdelen en de groenaanleg.

- De boerderij is tevens van belang vanwege de herkenbaarheid en de gaafheid van het exterieur en delen van het interieur.