Boerderij(M1), Provincialeweg 66, 3998 JK te Schalkwijk (Houten 26) · RCE 511666

Inleiding

Streekeigen BOERDERIJ, genaamd 'Den Eng', van het dwarshuistype is volgens de inscriptie op een plaquette in de rechter zijgevel gebouwd in 1880 in een traditioneel ambachtelijke stijl met eclectische elementen uit onder meer de chaletstijl. De eerste steen is door de vierjarige Joh. Ant. Uijttewaal op 24 mei 1880 gelegd. Opdrachtgever was J. Smorrenburg, weduwe van C. Uijttewaal. De boerderij maakt deelt uit van de lintbebouwing met een overwegend agrarisch karakter tussen Schalkwijk en de rivier de Lek en ligt nabij het buurtschap De Heul.

N.B. de later toegevoegde serre aan de noordwestzijde is voor bescherming van ondergeschikt belang.

Omschrijving

Een met de nokrichting van het woongedeelte evenwijdig aan de weg gelegen dwarshuisboerderij heeft nagenoeg een T-vormige plattegrond. Het deels onderkelderde woongedeelte telt één bouwlaag onder een met riet gedekt zadeldak met steekkap, voorzien van gesmoorde nokvorsten en gesneden windveren langs de dakschilden van het woonhuis. Het haaks daarop geplaatste zadeldak van het stalgedeelte zwenkt uit en heeft aan de achterzijde een wolfeind. De gevels zijn in grauwe baksteen opgetrokken (staand verband) en zijn verrijkt met hoeklisenen, een getrapte, geprofileerde lijst langs de dakranden in de topgevels en getoogde ontlastingsbogen met aanzet- en sluitstenen in gele baksteen boven de meeste venster- en deuropeningen. De vensters hebben schuiframen, deels nog met de originele zesruitsroedenverdeling. De vensters in de eerste bouwlaag zijn voorzien van niet-originele luiken. De voorgevel (zuidwest) heeft een symmetrische indeling van zes vensterassen, waarvan de centraal geplaatste topgevel met voorsprong twee vensterassen breed is. In de geveltop bevindt zich een engelenraam, bestaande uit twee dubbele draairamen met boven de middelste twee een bovenlicht. De zijgevels van het woongedeelte hebben een in de middenas geplaatste ingang, bestaande uit een dubbele paneeldeur met gietijzeren roosterwerk, waarvan de rechter met geprofileerde stucomlijsting is verlevendigd. De linker zijgevel heeft ter linkerzijde van de deur een gewijzigd venster en rechts een blindvenster. De afgewolfde achtergevel van de stal heeft een symmetrische indeling met een korfboogvormige dubbele inrijdeur in de middenas en daarboven een hooiluik met stalen bovenlicht. Ter weerszijden van de inrijdeuren bevinden zich twee stalen rondboogvensters. Ter weerszijden van het hooiluik zijn stalen roosvensters geplaatst. Op de hoeken is een korfboogvormige mestdeur aangebracht. De zijgevels van de stal hebben betonnen stalvensters. De rechter zijgevel (vanaf de weg bezien) heeft nabij het woonhuis twee nieuwe vensters en een deur. De driebeukige stal met brede middendeel is vier traveeën diep en wordt overspannen door een constructie van stijlen, korbelen en ankerbalken, waarop de vloer van de hooizolder rust.

Waardering

De boerderij is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als goed streekeigen voorbeeld van een dwarshuisboerderij uit het laatste kwart van de negentiende eeuw, vormgegeven in een traditioneel ambachtelijke stijl met eclectische elementen uit onder meer de chaletstijl. Als zodanig maakt de boerderij deel uit van de agrarische geschiedenis van Schalkwijk. De in het vlakke polderlandschap gelegen boerderij heeft ensemblewaarde als onderdeel van de overwegend agrarische bebouwing langs de Provincialeweg.