Boerderij(M1), Rijksstraatweg 27, 4197 BA te Buurmalsen (West Betuwe 25) · RCE 523747

Inleiding

Op een terp gelegen BOERDERIJ, met HEKWERKEN, waarschijnlijk in het laatste kwart van de negentiende eeuw gebouwd. Dit gedeelte van de Rijksstraatweg vormt de begrenzing van de voormalige dorpsbrink van Buurmalsen. Deze brink met fuikvormige uiteinden is in de loop der tijd bebouwd, maar nog duidelijk herkenbaar. Deze boerderij is gelegen nabij het overgebleven oorspronkelijke gedeelte van de oude brink en vormt een onderdeel van een aantal zeer karakteristieke boerderijen aan deze westzijde van de Rijksstraatweg waarvan de meeste boerderijen op terpen liggen. Aan de zijde van de weg is het erf afgesloten met een ijzeren SPIJLENHEK op een bakstenen voetmuurtje. De erfoprit rechts van de boerderij wordt ontsloten door een dubbel ijzeren draaihek.

Omschrijving

De boerderij, opgetrokken in baksteen (kruisverband), is van het T-huistype en bestaat uit een dwars voorhuis met een schilddak en een achterhuis van dezelfde breedte, dat is gedekt met een afgewolfd zadeldak. Het voorhuis telt 1 1/2 bouwlaag. Beide daken zijn belegd met gesmoorde verbeterde Hollandse pannen. De nok en kepers zijn voorzien van halfronde vorsten. Het achterhuis heeft niet- oorspronkelijke mastgoten die aan de zuidzijde worden gesteund door houten klossen. Het voorhuis wordt afgesloten door een hoofdgestel met een geprofileerde goot. Op het linker- en rechterschild van het voorhuis en op het rechterschild van het achterhuis bevinden zich schoorstenen.

De aan de Rijksstraatweg gelegen VOORGEVEL heeft een symmetrische indeling met drie traveeën. De middelste travee bevat de ingangspartij, die bestaat uit een zeer fraaie schijn dubbele paneeldeur met gietijzeren roosters, in een kozijn met een enkelruits bovenlicht met afgeronde hoeken. De deuropening heeft een geprofileerde houten omlijsting die wordt afgesloten met een kroonlijstje op consoles. Het trapje voor de deur, alsook het bordes en de neuten en dorpel zijn in hardsteen uitgevoerd. Aan weerszijden van de voordeur bevindt zich begane gronds een 2x(1+2)-ruits schuifraam met een houten onderdorpel en een afsluitende anderhalf steens strek.

De zolderverdieping heeft drie 2x(1+1)-ruits schuiframen die met een steens strek worden afgesloten. In de linker- en rechterzijde van het voorhuis komt boven een rechtgesloten kelderlicht, een 6-ruits schuifraam als in de voorgevel voor. Het raam aan de linker zijde heeft oorspronkelijk luiken gehad, die nu verdwenen zijn. De LINKERZIJDE van het achterhuis bevat twee dezelfde 6-ruits schuiframen van het eerder genoemde type. Ook hier zijn de luiken niet meer aanwezig. Onder één van de ramen bevindt zich in de plint een kelderlicht. Het stalgedeelte bevat twee halfronde ijzeren stalramen van het type vorktracering.

De ACHTERGEVEL van het achterhuis heeft in het midden een naar achter geplaatste dubbele deeldeur (met vierruits raampje) in een segmentboogvormige deuropening. Links van de deeldeuropening bevinden zich een getoogd ijzeren 9-ruits stalraam en een rond ijzeren stalraampje, rechts een rondboogvormig afgesloten staldeurtje. Boven de deeldeuren bevindt zich een dubbel hooiluik rustend op een rollaag en boven voorzien van een steense strek. De schuine zijden van het afgewolfde dak zijn belegd met een rollaag.

De RECHTER ZIJGEVEL van het achterhuisgedeelte bevat een zijdeur in een kozijn met een geprofileerd kalf en een 2-ruits bovenlicht, een 6-ruits schuifraam en een gemoderniseerd 6-ruits raam. Rechts in de gevel bevinden zich twee brede, recht afgesloten deeldeuren met elk een 2-ruits raampje.

Het INTERIEUR is vermoedelijk gaaf.

Het over de breedte van het perceel uitgelegde SPIJLENHEK op baksteen voetmuurtje bezit ter hoogte van de voordeur een draaihek.

Waardering

BOERDERIJ met tuinhek uit laatste kwart 19de eeuw.

- Van architectuurhistorisch belang als goed bewaard voorbeeld van een T-boerderij. De boerderij valt op door de hoge mate van gaafheid waarbij in het voorhuis de deurpartij zich door de rijke uitvoering in de verder sobere verschijningsvorm van het pand, onderscheidt. Het tuinhek onderstreept het voorname karakter van de voorgevel.

- Van stedenbouwkundig belang vanwege zijn verhoogde ligging op een terp aan de Rijksstraatweg. Samen met de overige monumentale boerderijen aan dit gedeelte van de belangrijke dorpsstraat, vormt deze boerderij een zeer karakteristiek ensemble dat nog in hoge mate de oorspronkelijke situatie weerspiegelt.

- Van cultuurhistorisch belang. De boerderij geeft een ontwikkeling in de negentiende eeuwse boerderijbouw aan.