Brouwershof

Inleiding

De binnendijks, aan de Berghuizen/hoek Bergsestraat gelegen T-BOERDERIJ, genaamd 'BROUWERSHOF', werd gebouwd in 1870. Boven de kelderdeur in de rechterzijgevel van het voorhuis is een gedenksteentje ingemetseld met de tekst: 'I.V.KW / 20-04-1870' (= Ivo van Koolwijk). Voorheen heeft het pand een bestemming als brouwerij gehad. Nu is het pand als boerderij in gebruik. Tegen de rechterzijgevel van het stalgedeelte staan twee bakstenen veeschuren. De muren van deze twee stallen zijn na een stormschade in november 1983 aan de voorzijde opnieuw opgemetseld. De inrit naar erf bevindt zich links achter vanaf de Bergsestraat. Aan de voorzijde van het pand staat een viertal leilinden. De voortuin wordt afgesloten met een smeedijzeren sierHEK; rechts hiervan op de dijk staan nog twee leilinden met daarachter een sier- /moestuin.

Omschrijving

Deze T-BOERDERIJ is gebouwd op een rechthoekige plattegrond en is met het dwarsgeplaatste voorhuis tegen de dijk gelegen. Het voorhuis bestaat uit een geheel onderkelderd onderhuis, een hoofdverdieping op rijbaanhoogte gelegen en een lage zolderverdieping onder een met grijze oudhollandse pannen gedekt, afgewolfd zadeldak met schoorstenen op de nokeinden en de nok evenwijdig aan de dijk. Er zijn drie kelders met licht getoogde gewelven, waarvan de kelder aan de voorzijde over de gehele breedte van het pand loopt en toegankelijk is door een deur in de rechterzijgevel en in de linkerzijgevel een tweetal kelderlichten heeft; de rechtsachter gelegen kelder bezit een licht met diefijzers in de rechterzijgevel en de linksachter gelegen kelder heeft een opening in de linkerzijgevel. Het achterhuis telt twee bouwlagen met een zolder onder een met grijze oudhollandse pannen gedekt zadeldak met een weinig lagere nokhoogte en dakvoet. De gevels zijn opgetrokken in baksteen. Het metselwerk is uitgevoerd in kruisverband. Langs de voor- en zijgevels loopt een gepleisterde plint.

De VOORGEVEL is symmetrisch ingedeeld en vijf vensterassen breed. De begane grond bevat in het midden een inpandig portiek met rondboogvormige beëindiging en gepleisterde vlakke omlijsting. In het portiek een paneeldeur met twee raamroosters en een glas-in-lood bovenlicht. Aan weerszijden van het portiek bevinden zich twee zesruits schuifvensters onder een strek en voorzien van hardstenen lekdorpels. Op verdiepingshoogte is een waterlijst aangebracht ter dikte van één steenlaag. Het gevelvlak wordt beëindigd met een uitkragende daklijst van rondkoppen onder de geprofileerde bakgoot. De LINKERZIJGEVEL van het voorhuis heeft uitgemetselde schouders en gecementeerde rollagen op de schuine kanten met voortzetting onder het wolfeind. Het gevelvlak bevat in de plint kelderlichten, op de woonverdieping links een tweetal zesruiters van kleiner formaat dan de voorgevel en op de verdieping twee vierruits draaivensters. De vensters zijn geplaatst onder een strek. Het gevelvlak van het stalgedeelte bevat op de begane grond, rechts uit het midden een korfboogvormige zijbaander, met rechts daarvan een klein venster. Links van de baanderdeur een vierruits venster en een van roeden voorzien ijzeren getoogd stalraam. Op de verdieping zijn twee vierruits schuifvensters aangebracht onder een rollaag. Onder de dakvoet bevindt zich een tandlijst. In het metselwerk daaronder is nog een reeks kleine, dichtgezette, segmentboogvormige kiemzoldervensters herkenbaar. In de ACHTERGEVEL met uitgemetselde schouders en top, en rollagen op de schuine kanten, zitten nog enige ijzeren segmentboogvormige vensters in de geveltop. Op de begane grond is tegen de achtergevel een open hooischuur annex wagenloods geplaatst.

Evenals de linkerzijgevel heeft ook de RECHTERZIJGEVEL van het voorhuis uitgemetselde schouders en gecementeerde rollagen op de schuine kanten met voortzetting onder het wolfeind. Het gevelvlak bevat in de plint een toegangsdeur tot de kelder en een kelderlicht met diefijzers. Op de woonverdieping links een schuifvenster overeenkomstig de voorgevel, onder een strek, en rechts een vergroot, secundair venster onder een rollaag. De verdieping bevat twee vierruits schuifvensters, onder een strek. Tegen de rechterzijgevel van het stalgedeelte zijn twee veeschuren, gelegen onder zelfstandige zadeldaken met de nok evenwijdig aan die van het achterhuis. In de aangestreken achtergevels zijn staldeuren, hooiluiken en rondboogvormige, ijzeren stalramen aangebracht. In de rechterzijgevel van het stalgedeelte bevindt zich, evenals de linkerzijgevel, onder de dakvoet een tandlijst. In het metselwerk daaronder is nog een reeks kleine, dichtgezette, segmentboogvormige kiemzoldervensters herkenbaar.

De voortuin wordt afgesloten door een smeedijzeren SIERHEK.

Waardering

T-BOERDERIJ, gebouwd in 1870, met SIERHEK.

- Van architectuur-historische waarde vanwege het bouwtype en vanwege de gaafheid van de hoofdvorm en de detaillering.

- Van stedenbouwkundige waarde als markant gelegen pand als onderdeel van de dijkbebouwing. De relatie met de omgeving is gaaf.

- Van cultuurhistorische waarde vanwege de enige betekenis voor de nederzettingsgeschiedenis en vanwege de voormalige bestemming als brouwerij.