Cordis dos optima candor

Inleiding

In 1898 in opdracht van ridder Wyns de Reaucourt gebouwde rietgedekt WOONHUIS in cottage-stijl. Vanwege de aanleg van de tuinen rond het vanaf 1892 herbouwde kasteel De Haar, in opdracht van Etiènne, baron van Zuylen van Nijevelt van de Haar, werd het oude dorp Haarzuilens afgebroken en verplaatst. De bebouwing werd gerealiseerd naar ontwerpen van Jos Cuypers en zijn collega's J. van Straaten en Jac. van Gils. De nieuw ontworpen huisjes werden gebouwd rond een centrale brink en bijna alle opgetrokken in eenzelfde vaderlands rustieke stijl.

De eerste ontwerpen van het woonhuis stammen, getuige signaturen op de tekeningen, van de hand van Joseph Cuypers. Het eerste ontwerp voorzag in een cottage met een eenvoudige topgevelbetimmering en een pannen dak. Het definitieve ontwerp is gesigneerd door J. van Straaten en Jac. van Gils. De woning draagt het motto: `Cordis dos optima candor': de reinheid des harten is het grootste geluk. Dit was de wapenspreuk van de familie De Reaucourt, die een familieband had met de Van Zuijlens.

Omschrijving

Het op de hoek Brinkstraat/Eikstraat gelegen woonhuis in vaderlands rustieke stijl met invloeden van de cottage bouwstijl, is opgetrokken in rode baksteen op een in hoofdzaak rechthoekige plattegrond.

Het pand is deels onderkelderd, telt één bouwlaag onder een rietgedekte kap met gesmoorde nokvorsten. De kap wordt gevormd door haaks op elkaar staande, afgewolfde zadeldaken met gelijke nokhoogte en in hoogte verspringende dakvoet. De luiken en deuren zijn rood-wit geschilderd, de kozijnen en het vakwerk bruin, het raamhout wit. Deuren en vensters zijn geplaatst onder een rollaag, het metselwerk onder de kap is ook voorzien van vlechtingen.

De voorgevel of zuidoostgevel heeft rechts een risalerend bouwdeel met een erker met een driezijdige beëindiging. Twee zijden bevatten een negenruits raam onder zesruits bovenlicht. De rechter schuine zijde is uitgevoerd met een deur met bovenlicht. De geveltop met vakwerk, bevat een dubbel venster. Het linker bouwdeel bevat een deelbare deur in getoogd kozijn met bovenlicht. Links ervan is, boven een tweetal keldervensters, een tweelichtskozijn met luiken gezet. Het dakschild wordt ter plaatse van een kleine dakkapel opgelicht. De rechterzijgevel bevat rechts een tweelichtskozijn met bovenlicht en luiken en rechts een dito enkel venster met bovenlicht.

De linkerzijgevel heeft rechts een enkel venster met luik en links een dubbel raam met luiken.

De achtergevel bevat een venster met luiken en een deur. Het dakschild loopt over de volle breedte lager door en is voorzien van een uit het dakschild met riet doorgetrokken dakkapel.

Het interieur is oorspronkelijk wat betreft de indeling. Op de schoorsteenmantel zijn drie wapens geschilderd van Van Zuijlen, Nijevelt en de Haar.

Waardering

Het woonhuis is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een eenvoudig woonhuis met elementen van de cottage-bouw uit 1898. Van cultuurhistorische waarde als onderdeel binnen de ontstaansgeschiedenis van het dorp Haarszuilens, welke is verbonden met de herbouw van het kasteel de Haar en de daaruit volgende,- een voor Nedrland unieke situatie - , de verplaatsing van het dorp. Tevens van ensemblewaarde in relatie tot de overige panden waarvan de meeste in dezelfde bouwstijl zijn uitgevoerd met veelal dezelfde wapenkleuren van de adellijke familie Zuylen.