Dienstwoning(K4), Terwisscha 5, 8426 SJ te Appelscha (Ooststellingwerf 21) · RCE 514114

Inleiding

De VOERMANSWONING van Staatsbosbeheer in Appelscha is rond 1915 gerealiseerd in ambachtelijk-traditionele bouwtrant. De woning ligt vlak aan de weg, ervan gescheiden door een beukenhaag. De geasfalteerde weg eindigt ter hoogte van dit pand en splitst zich in twee zandpaden die het bos ingaan. Ten oosten van de woning ligt aan dezelfde weg het nieuwe kantoor van Staatsbosbeheer. De woning ligt op een rechthoekig erf tussen weilanden, met bos aan de zuidzijde en schuin achter de noordzijde een vrij groot ven, waarachter zich ook bos uitstrekt. Links achter het perceel grond ligt een moestuin. Rechts achter de woning bevindt zich een rechthoekige houten schuur onder zadeldak die deels is vernieuwd.

Omschrijving

De voermanswoning is opgetrokken op een rechthoekige plattegrond. Het zadeldak is belegd met zwarte Hollandse pannen en heeft een goot op klossen. Een lage gemetselde schoorsteen staat midden op de nok, een hoge gemetselde schoorsteen op de rechter dakhelling. De topgevel met houten lijst heeft een eenvoudige makelaar. Het opgaand muurwerk bestaat uit roodbruine bakstenen op een bruine plint met rollaag. De vensters met brede houten kozijnen onder strek hebben een roedeverdeling en bakstenen afzaten. De zuidgevel wordt ingedeeld door een groot zesruitskruisvenster met drieruitsbovenlichten onder een segmentboog in het midden, met aan weerszijden twee kleinere zesruits H-vensters voorzien van enkele luiken met zandlopermotief; in de geveltop een dubbel openslaand zesruitsvenster.

In de westgevel is de entree met een nieuwe houten deur, een klein vierruitsvenster met luik en een rechthoekig tweelichtvierruitsvenster.

In de noordgevel bevindt zich de oorspronkelijke houten achterdeur met stoepje en een horizontaal drielicht vierruitsvenster; in de top een tweelicht vierruitsvenster.

In de oostgevel bevinden zich twee vierruitsvensters waarvan één met luik en een klein enkelruitsvenster.

De indeling van het INTERIEUR is deels oorspronkelijk. De scheidingsmuur tussen de woonkamer en de slaapkamer aan de oostzijde is afgebroken. De vertrekken aan de achterzijde van het pand, waar zich onder meer een kleine varkensstal bevond, zijn rond 1960 verbouwd tot keuken en bijkeuken.

Waardering

De dienstwoning van Staatsbosbeheer, rond 1915 in Appelscha gerealiseerd, is van algemeen cultuurhistorisch belang:

- als uitdrukking van de (landschappelijke) geschiedenis van het gebied, met name de aanleg van de bossen ten westen van Appelscha, boswachterij Appelscha-Noord,

- vanwege de behoorlijke mate van architectonische gaafheid van het exterieur,

- vanwege de zeer hoge mate van visuele gaafheid van het object ten opzichte en te midden van zijn omgeving.