Directeurswoning, Bocht Oosterdiep 17, 9641 JH te Veendam (20) · RCE 515415

Inleiding

DIRECTEURSWONING gebouwd in 1903/4 in opdracht van E.J. Duintjer Jzn., vader van de architect M. Duintjer en directeur van de aardappelmeelfabriek DWM. De woning is ontworpen door de architect J.A. Hooykaas uit Groningen in een stijl waarin Art Nouveau en Rationalistische elementen zijn te herkennen. In het interieur zijn zeer waardevolle onderdelen aanwezig, vormgegeven in Art Nouveau-stijl. De houten jaloezieën zijn gemaakt door de Amsterdamse Jaloezieën fabriek J.K. Kröner & zonen. Het gekleurde glas-in-lood venster in de achtergevel is ontworpen door E.W.F. Kerling. In de loop der tijd is het inpandige balkon aan de achterzijde dichtgezet en is in de zuidwestgevel een nieuwe deur en nooduitgang geplaatst. Tevens is het terras aan de achterzijde vernieuwd. Het pand heeft in de loop der tijd diverse functies gehad, zoals pension en kinderopvangtehuis. Momenteel is het echter weer in gebruik als woonhuis.

Het pand is monumentaal gelegen aan het deel van het Oosterdiep, dat zal worden voorgedragen als beschermd gezicht. Aan de voorzijde wordt het perceel afgescheiden van de openbare weg door een eenvoudig uit omstreeks 1904 stammend ijzeren HEK, versierd met Art Nouveau-motieven; één beweegbaar deel aan de linkerzijde. Aan de achterzijde ligt een zeer diepe tuin die is omgracht; oorspronkelijk behoorde het achtergelegen Julianapark ook bij de tuin. Het pand vormt in combinatie met zijn buurpanden een bijzonder fraai ensemble.

Omschrijving

De twee verdiepingen hoge, geheel onderkelderde DIRECTEURSWONING op nagenoeg rechthoekige plattegrond is opgetrokken in roodbruine baksteen met aan de voor- en deels aan de linkerzijde op een hardstenen trasraam met roodbruinbakstenen gevelband en wordt gedekt door een samengestelde overkragende kap waarop oranje geglazuurde Tuiles du Nord; gemetseld fries; overkragende houten goot op klossen; verspringende gootlijsten; twee gemetselde schoorstenen; aan de zuidwestzijde (links) een niet-originele dakkapel. De gevels worden geleed door H-vensters aan de voor- en linkerzijde onder een gedecoreerde natuurstenen latei, in de achtergevel onder strek; houten jaloezieën; aan de voorzijde op de begane grond natuurstenen accenten ter hoogte van kalf en onderdorpel.

In de voorgevel (zuidoostzijde) een driezijdige erker onder schilddak waarop oranje geglazuurde leipannen met aan de voorzijde een T-venster en aan de zijkanten een H-venster. Boven de erker een segmentvormige erker waarin een vierdelig venster met zesdelig bovenlicht; aan weerszijden een driedelig venster. Onder de erker een tweeruits en twee staande keldervensters. Aan de linkerzijde van de driezijdige erker een H-venster, waaronder drie keldervensters en waarboven een H-venster met zijlichten. Boven dit venster een gedecoreerde gevelsteen en een liggend venster onder lessenaarsdak. Op de linker hoek onder de gootlijst een gedecoreerde natuurstenen gevelsteen.

De entree in uitgebouwd portiek onder zadeldak bevindt zich voor het risalerende geveldeel van de zuidwestgevel en bestaat uit een houten paneeldeur waarin glas en gietijzeren panelen met bovenlicht onder een natuurstenen latei; hardstenen stoep. Boven het portiek een samengesteld driedelig venster waarin gekleurd glas-in-lood. Aan de linkerzijde van het portiek een niet-originele deur, een T-venster met in het bovenlicht gekleurd glas-in-lood waaronder een keldervenster met diefijzers onder strek en waarboven een niet-originele nooduitgang. Aan de rechterzijde van het portiek een klein staand venster. In het terugspringende rechtergeveldeel twee houten terrasdeuren waarin glas met boven- en zijlichten onder strek waarvoor een terras is geplaatst. Het terras wordt afgedekt door een lessenaarsdak dat wordt gedragen door zuilen die rusten op een gemetselde opengewerkte balustrade afgedekt met natuursteen; gemetseld opengewerkt fries.

In de topgevel van de achtergevel (noordwestzijde), die deels is gepleisterd, twee houten terrasdeuren waarin glas met zijlichten en bovenlichten waarin gekleurd glas-in-lood. Op de eerste verdieping twee T-vensters met gekleurd glas-in-lood in de bovenlichten en in de top twee smalle H-vensters, alle onder strek. In het platte rechtergevel een H-venster onder strek en een niet-origineel liggend venster. Het vooruitspringende geveldeel op de eerste verdieping waarin drie smalle H-vensters, is niet-origineel (oorspronkelijk inpandig terras). Voor de achtergevel is een vernieuwd bordes geplaatst (oorspronkelijk kleiner).

In het INTERIEUR zijn ondermeer van belang: de houten paneeldeuren met omlijsting en bijzonder vormgegeven deurklinken, in de tochthal en hal de marmereren vloer, de houten tochtdeur waarin glas met zij- en bovenlichten, de houten lambrizering, de spiegel met decoratieve houten omlijsting, het plafond van vakwerk, de houten bordestrap met houten leuning, het opengewerkte houten fries, de houten ribben van de kap, in het toilet de tegellambrizering beschilderd met Art Nouveau-motieven, in de voorkamers de beschilderde plafonds in Art Nouveau-motieven, de houten suitedeuren waarin roedenverdeling en glas, de parketvloer, het gekleurde glas-in-lood venster ontworpen door E.W.F. Kerling.

Waardering

Directeurswoning met hek van algemeen belang vanwege architectuur- en cultuurhistorische waarde:

- als voorbeeld van een directeurswoning uit 1903/4 in de provincie Groningen met Art Nouveau en Rationalistische elementen

- vanwege de opvallende vormgeving en fraaie detaillering

- vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van zowel exterieur als delen van het interieur

- vanwege de zeer waardevolle interieuronderdelen in Art Nouveau-stijl

- vanwege de beeldbepalende ligging aan het deel van het Oosterdiep, dat zal worden voorgedragen als beschermd gezicht

- vanwege de hoge ensemblewaarde in combinatie met de buurpanden

- als opvallend voorbeeld van het oeuvre van architect J.A. Hooykaas