Francina

Inleiding.

Vrijstaande STADSVILLA 'Francina' gebouwd in 1899 in Neo-Renaissance stijl met rijke toepassing van Jugendstilmotieven naar een ontwerp van architect G.J. Bosma, in opdracht van reder en olieslager Cornelis Schippers. De villa is vrij gesitueerd aan de Schiedamseweg in de as van de Wilhelminastraat met een voortuin achter een rijk gedecoreerd smeedijzeren HEKWERK, en een diepe, deels ommuurde achtertuin.

NB Aan de oostzijde van de villa bevindt zich een later aangebouwde, één bouwlaag tellende, garage. Deze valt buiten de bescherming. In het rechter deel van de achtergevel is in de loop der jaren de oorspronkelijke gevelindeling gewijzigd.

Omschrijving.

De villa is op een vrijwel rechthoekige plattegrond opgetrokken en telt een kelder, twee bouwlagen en een zolderverdieping onder een samengesteld dak gedekt met pannen (tuile de Nord). De gevels zijn boven een natuurstenen plint opgetrokken in bruinrode baksteen in kruisverband met gemetselde verblendstenen rollagen en natuurstenen lekdorpels, cordonlijsten tussen de verdieping en omlijsting van de portiek. De kozijnen van deuren en ramen zijn van hout en voorzien van schuifvensters, geflankeerd door eenvoudige houten luiken. De vensters van de begane grond en de eerste verdieping zijn getoogd met hoge bovenlichten, voorzien van een kleine roedenverdeling met facetgeslepen glazen ruiten. De voorgevel heeft een asymmetrische opzet met rechts een risalerend volume en één vensteras breed, eindigend in een tuitgevel met hardstenen blokken en schouderstukken en achterliggende steekkap, in het midden een vensteras breed terugliggend bouwdeel met op de begane grond de inpandige entreeportaal en een loggia op de verdieping: en links een twee vensterassenn breed bouwdeelonder een schilddak. De centraal gesitueerde entree is bereikbaar via een natuurstenen stoep met twee treden. De boogvormige portaal, verbijzonderd door gele verblendstenen en stucwerk, heeft in het midden een deur voorzien van smeedijzeren traliewerk voor het deurvenster in het midden. De deur wordt geheel omlijst door smalle vensters met glas-in-lood. In het portaalgewelf hangt een smeedijzeren lantaarn. Recht boven de entree bevindt zich een loggia met gele verblendsteen en een rode verblendstenen tandomlijsting in de hoeken rondom de toegang tot de loggia, en een hoge deur met samengesteld venster in het midden van de ruimte. De loggia wordt afgesloten door een balustrade van natuursteen. Aan weerzijden van de loggia bevinden zich raampartijen conform de begane grond. In het risaliet links van de entree bevinden zich hoge rechthoekige vensters. Het venster van de begane grond in het rechter risaliet is breder en samengesteld uit drie ramen. In het rechter risaliet, boven het venster van de verdieping, bevindt zich een decoratieve gele band met in het midden op een geel tegeltableau in sierlijke rode letters de naam van de villa:'Francina'. De tuitgevel hierboven heeft in het midden een boogvormig spaarveld met een omlijsting van rode verblendsteen. In het spaarveld bevinden zich drie hoge smalle zoldervensters. Het dak heeft links aan de voorkant een brede geprofileerde houten bakgoot op houten consoles. Het afgeplatte schilddak is bedekt met tuile du Nord met op de nok pirons en links een hoge schoorsteen. Vlak boven de dakgoot, is een kleine en smalle dakkapel met zesruitsroedenverdeling en een met een zink beklede piron en een daklijst rondom. In het dak bevindt zich aan de voorzijde in het middelste bouwvolume, recht boven de entree, een grote dakkapel met een drieledige vensterverdeling en een zinken lessenaarsdak en aan de voorzijde een geprofileerde houten lijst op houten klossen. Het rechter bouwvolume heeft een steekkap met zadeldak. De westelijke gevel bestaat uit twee bouwdelen. Het linker deel heeft een tuitgevel met steekkap. Op de zuidwestelijke hoek van dit deel van de gevel bevindt zich een één bouwlaag tellende vrijwel vierkante serre in Chaletstijl. De serre is boven een gemetselde onderbouw geheel opgetrokken in hout met rechthoekige vensters en een dubbele tuindeur die toegang verleent tot de tuin. Op het ver uitkragende afgeplatte schilddak, waarvan de schilden bedekt zijn met tuile du Nord, bevindt zich een balkon met een houten omheining. Een dubbele deur verleent toegang tot het balkon. Het rechter bouwdeel van de westgevel is één vensteras breed en heeft op de begane grond en op de verdieping, die gemarkeerd wordt door een gele cordonlijst, een venster conform de vensters aan de voorgevel. De oostgevel heeft een gele cordonlijst die de overgang naar de verdieping markeert. De begane grond is drie vensterassen breed en telt twee vensters conform de vensters van de voorgevel en helemaal rechts een verdiept venster met een bovenlicht voorzien van kleine roedenverdeling en een geprofileerde stenen rollaag. De verdieping telt twee vensters conform de vensters van de voorgevel. De risalerende achtergevel bestaat uit drie bouwdelen. Het rechterdeel heeft op de verdieping twee tweeledig vensters met een kleine roedenverdeling in de bovenlichten. Het uitkragende bouwvolume heeft op de begande grond een eenvoudige houten deur met venster en links een klein rechthoekig venster. Het achterliggende trappenhuis komt in de gevel op iedere verdieping tot uitdrukking door drie hoge smalle vensters met glas-in-lood roedenverdeling. Het linker bouwdeel heeft boven de beganegrond een ver uitkragende luifel met zinken lessenaarsdak. Hieronder, in het midden, is de keukendeur geflankeerd door hoge vensters. De verdieping heeft links een venster conform de verdieping van het rechter deel van de achtergevel en rechts een klein venster met vierruitsroedenverdeling. Langs de voortuin loopt in de rooilijn op een lage bakstenen ezelsrug een decoratief smeedijzeren hekwerk. Twee vierkante gemetselde pijles op eem hardstenen basis en bekroond door een klokvormig motief, markeren de entree naar de voordeur. Rechts van het pand leidt een dubbel openslaand hekwerk naar de garage. De rechthoekige achtertuin is aan weerzijden en aan de achterkant ommuurd. Links achterin de tuin bevondt zich een tuinhuisje in sobere Chaletstijl. De villa heeft een traditionele plattegrond, ruim opgezet rondom een representatieve hal met tochtportaal, die uitmondt in een breed trappenhuis met open gaanderij. Het interieur is met zijn vele bijzonder vormgegeven details uitzonderlijk goed bewaard gebleven. Naast de originele stucplafonds, lambrizeringen, houten geprofileerde paneeldeuren en veel van het oorspronkelijke sanitair zijn met name van belang: de plavuizen in de kelder, de glazen tochtdeur met gebrandstraalde Jugendstilmotieven in het voorportaal, de marmeren vloer en lambrizering in de hal, enkele vaste kasten in de keuken, de tegelvloer in de keuken, in de kamer en suite de suitedeuren tussen de beide woonvertrekken, de marmeren schouw in de voorkamer en het houten plafond in de serre. Het trappenhuis met een overloop tussen de verdiepingen, heeft een griffioen op de pijler aan het begin van de houten trapleuning. De badkamer op de verdieping is nog vrijwel in orginele staat. In de hal van de verdieping bevindt zich een poseleinen fonteintje.

Waardering

In Neo-Renaissance uitgevoerde stadsvilla met goed bewaard gebleven rijk vormgegeven interieur met Jugendstil details. Van algemeen belang vanwege architectuur- en cultuurhistorische waarde, alsook van belang vanwege ensemblewaarde in relatie tot de overige villa- en herenhuisbebouwing aan de Schiedamseweg en stedebouwkundige waarde vanwege prominente ligging in de as van de Wilhelminastraat.