Het Veerhuis

Inleiding

Voormalig VEERHUIS, een vervanging van een ouder, uit 1695 daterend veerhuis. Vanaf deze plek aan de Lek werd een verbinding met het dorp Rijswijk onderhouden. In 1872 werd het oude veerhuis afgebroken en een jaar later werd het huidige veerhuis gebouwd naar ontwerp van architect E.G. Wentink uit Schalkwijk. Oorspronkelijk diende het pand als woonhuis / café en kaartverkoop voor het veer. Thans is het gebouw als woonhuis in gebruik.

Door de dijkverbreding loopt de weg thans een aantal meters voor het huis. Oorspronkelijk liep de weg over de dijk tussen de veranda en het gietijzeren hek voor het veerhuis.

Omschrijving

Het gedeeltelijk in het dijklichaam gestoken veerhuis telt aan de voorzijde twee en aan de achterzijde drie bouwlagen op een L-vormige plattegrond onder een met gesmoorde Hollandse pannen gedekt samengesteld dak. De gevels zijn boven een hardstenen plint bepleisterd en op de hoeken voorzien van lisenen. De gevels zijn horizontaal geleed door een daklijst en een horizontale band ter hoogte van de bouwlagen. De met een veranda uitgeruste, symmetrisch ingedeelde voorgevel telt vijf assen en heeft in het midden een risaliet met tuitgevel en steekkap. In de topgevel is het gemeentewapen van Wijk bij Duurstede aangebracht met aan beide zijden een klein venster. De tuit heeft een spitsvormige bekroning. Het risaliet bevat in de eerste bouwlaag een toegangsdeur en rechts ervan de eerste steen met de tekst: `De eerste steen is gelegd door den burgemeester der stad Wijk bij Duurstede D.O. Heldewier den 19s junij 1873.' Aan weerszijden zijn twee zesruits schuifvensters met persiennes gezet. De tweede bouwlaag bevat vijf paar openslaande deuren met bovenlicht. Tegen de voorgevel is over de volle breedte een houten veranda geplaatst van twee bouwlagen onder een licht hol roeven gedekt lessenaardak dat door drie volledige spanten en acht stijlen in zeven openingen wordt verdeeld. De linkerzijgevel is tot het niveau van de dijk grijs bepleisterd en telt daarboven in elke bouwlaag twee schuifvensters. Tegen het midden van de gevel is een rookkanaal gezet. Rechts is in de gevel ter plaatse van de verdiepingsvloer een gevelsteen gemetseld met de tekst ''t Veerhuis 1695'. De rechterzijgevel heeft twee maal twee zesruits schuifvensters, waarvan alleen de linker vensteras van persiennes is voorzien.

De achtergevel kenmerkt zich links door een vooruitspringend geveldeel met topgevel. Tegen de asymmetrisch ingedeelde gevel is beneden een houten afdak geplaatst.

De indeling van het interieur is deels oorspronkelijk.

Op het terrein voor het huis staat een gietijzeren stavenhek op een deels met veldkeien bekleed, bakstenen muurtje.

Waardering

Het veerhuis is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde als herkenbaar voorbeeld van een veerhuis en als overblijfsel van de geschiedenis van het transport over de rivier de Lek. Het pand is bovendien van situationele waarde vanwege de vrije ligging aan de Lekdijk, met uitzicht op de rivier.