Hoeve Dorpszicht

Inleiding

BOERDERIJ ('Dorpzicht') voor gemengd bedrijf van het zijlangsdeeltype. De van oorsprong veel oudere boerderij is in 1891 herbouwd, waarbij de in Neo-Classicistische stijl uitgevoerde delen van het laat achtiende of vroeg negentiende - eeuwse interieur gehandhaafd zijn. Het huidige aanzien van de hoeve is karakteristiek voor veel negentiende - eeuwse boerderijen, die zijn gebouwd in een Traditioneel-ambachtelijke bouwstijl. Aan de entree tot het erf een TOEGANGSHEK met gietijzeren, negentiende - eeuwse hekpijlers en draaihekken.

Omschrijving

In gele (woongedeelte) en rode baksteen (bedrijfsgedeelte), vanuit twee rechthoekige bouwdelen samengestelde boerderij onder met gesmoorde Hollandse pannen (woongedeelte) en kruispannen (bedrijfsgedeelte) gedekte zadeldaken met wolfseinden. De gevelopeningen in het woongedeelte zijn rechtgesloten, die in het bedrijfsgedeelte hebben verschillende vormen.

De met de noklijn evenwijdig aan de weg staande boerderij heeft een voorgevel van het type ingezwenkte lijstgevel. De symmetrische gevel is voorzien van onder hanekammen van rode baksteen staande gevelopeningen. De centraal geplaatste, van omstreeks 1930 daterende voordeur heeft een zesruits-bovenlicht en aan weerszijden een venster met roedenverdeling in de schuiframen. De zolderverdieping bevat twee vierruits vensters met schuiframen en ertussen een gevelsteen met herbouwdatum (1891) en een op een ingemetseld fronton gelijkend, gepleisterd driehoekig spaarveld met wapenschilden. De gevel heeft inzwenkingen met uitgemetselde, met zink beklede deklijsten en wordt op de schouders bekroond door hardstenen voluten. De gevel heeft een gevelbeëindiging in de vorm van een entablement met eenvoudige versieringen in het fries en een geprofileerde, uitkragende kroonlijst. De rechter zijgevel heeft een gepleisterde plint en bevat twee grote, onder strekken staande vensters met roedenverdeling in de schuiframen voor de opkamer. De met luiken behangen keldervensters hieronder zijn voorzien van diefijzers. De twee vensters met zesruits-schuiframen rechts in de gevel staan eveneens onder strekken. Tussen deze vensters en de dakgoot bevindt zich een luik. De geprofileerde gootlijsten rusten op smeedijzeren klampen. De linker zijgevel is voorzien van twee grote vensters met roedenverdeling in de schuiframen, die staan onder strekken. Boven een niet oorspronkelijk venster links hiervan bevindt zich een luik. In de iets lagere gevel van het bedrijfsgedeelte staan een niet originele deur en een getoogd gietijzeren venster met roedenverdeling. De vlakke dakgoot van het woonhuis rust ook hier op smeedijzeren klampen. uit het dakschild hierboven steekt een tegen de voorgevel van de schuur leunende smalle schoorsteen.

Alle gevels van het jongere bedrijfsgedeelte hebben een aangesmeerde plint. De voorzijde van de schuur, rechts van het woonhuis, bevatte oorspronkelijk dubbele mendeuren, die zijn vervangen door een roldeur. De gevelopening is voorzien van hardstenen schampstenen en staat onder een rollaag en een boogvenster met een radiale roedenverdeling in de vorm van een rijzende zon. De gevel is voorzien van windveren en een gietijzeren roosvenster onder het wolfseind.

De rechter langsgevel bevat twee kleine, halfronde stalvensters met gietijzeren ramen, een stel toegevoegde schuifdeuren en geheel rechts een uit een onder- en bovendeur samengestelde staldeur onder vierruits bovenlicht. De dakgoot rust op houten klampen.

De achtergevel bevat van links naar rechts drie getoogde stalvensters met gietijzeren ramen, een deur en een vierde identiek stalvenster. De grote vierkante gevelopening rechts in de gevel is niet origineel. Ongeveer ter hoogte van de dakvoet is een reeks schieters aan de gevel bevestigd. Ook deze kopgevel is voorzien van windveren en een rond venster met ijzeren raam onder het wolfsend.

De linker langsgevel is voor een deel aan het gezicht onttrokken door een in 1998 toegevoegde aanbouw, die het negentiende - eeuwse karnhuis heeft vervangen. Het nog zichtbare deel van de gevel links van de aanbouw bevat drie getoogde vensters met ijzeren ramen. De dakgoot rust ook hier op houten klampen.

Het inwendige van het woongedeelte bevat nog achttiende en negentiende - eeuwse en mogelijk nog oudere onderdelen. De vloer van de gang en de hal achter de voordeur is bedekt met diagonaal gelegde, uit zwarte en witte marmeren tegels samengesteld patroon. De plafonds zijn van geprofileerd stucwerk en hout en de wanden zijn voorzien van gemarmerde deur- en boogomlijstingen en deels gehoute houten wanden en pilasters. De boogdoorgang naar achteren, zowel als die van de trap hebben een geprofileerde gemarmerde omlijsting met kapiteeltjes en een sluitstuk met acanthusbladmotieven. De bogen staan tussen met een kapiteel bekroonde pilasters. De bogen vormen het onderstel van een gehout entablement met geometrische motieven in het fries en een geprofileerde kroonlijst. Hierboven bevinden zich twee door een houten penant van elkaar gescheiden ramen onder een profiellijst. Het linker raam maakt deel uit van een dienstboden- of knechtenkamertje, het rechter raam maakt deel uit van de trapopgang. De opkamer rechts van de hal bevat onder meer een schouw met een deels houten schouwmantel, waarop een geprofileerde toog staat. De boezem wordt verlevendigd door een reliëf van takken met bladeren en een adelaar en bekroond door een rijk bewerkt entablement met een uitkragende kroonlijst. De kelder onder de opkamer is waarschijnlijk het oudste deel van de boerderij. De grote, dubbele kelder is onder meer voorzien van een hardstenen drempel, traptreden met natuurstenen tegels, vloeren met plavuizen en tongewelven. Een nog oudere derde kelder bevat onder meer zeer oude, handgeschilderde tegels, estrikken en een put. De gang naar achteren met onder meer gehoute deuren met imitatiepanelen en gemarmerde profiellijsten komt uit in een halletje met onder meer paneeldeuren en een convex gewelfde wand met eveneens convex gewelfde paneeldeuren. De steektrap achter de rechter boogdoorgang is voorzien van gemarmerde treden en trapbomen en voert naar de zolder via een tussenbordes met tussendeur, waarachter een scheluwe trap verder naar boven voert. De zolder is onder meer voorzien van een appelhok en een schoorsteen met achter de luiken ruimte voor het roken van vleeswaren. De achterzolder boven de keuken is afgetimmerd met houten wanden en bevat onder meer nog een bedstee. De kap heeft een gangbare constructie met Hollandse spanten. Het driebeukige bedrijfsgedeelte is voor een deel verbouwd. De veestallen zijn niet meer aanwezig en ook andere oorspronkelijke ruimtes en onderdelen zijn vervangen of verdwenen.

Het toegangshek bestaande uit twee gietijzeren hekpalen en de ermee verbonden hekwerken aan de entree tot het erf vallen eveneens onder de bescherming.

Waardering

De boerderij met bijbehorend toegangshek is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische en de architectuurhistorische waarde.

- De boerderij is van cultuurhistorisch belang als een bijzonder voorbeeld van een voor de streek karakteristiek type.

- De boerderij heeft architectuurhistorische waarde vanwege de bijzondere vormgeving en de detaillering en vanwege de samenhang tussen in- en exterieur.

- De boerderij heeft ensemblewaarde vanwege de bijzondere samenhang met het ernaast staande, niet onder de bescherming vallende woonhuis nr. 175.

- De boerderij is tevens van belang vanwege de herkenbaarheid en de redelijke mate van gaafheid van zowel het exterieur als delen van het interieur.