Kruidenierswinkel, Heuvelstraat 111, 5038 AD te Tilburg (30) · RCE 521175

Inleiding.

De WINKEL werd gebouwd in 1909 naar ontwerp van W.G. Welsing. Het gebouw was één van de oudste kruidenierswinkels van De Gruyter, zoals die door heel Nederland in vele varianten werden gebouwd door architect Welsing. Het Jugendstilpand vormt een onderdeel van een ononderbroken gevelwand in de binnenstad. Het onderste deel van de winkelpui en het interieur daarachter zijn rond 1980 uitgebroken. Wel resteert een aantal monumentale tegeltableaus van de Fa. De Gruyter, qua thematiek gerelateerd aan de oorspronkelijke winkelfunctie.

Omschrijving.

Het drielaagse pand heeft een rechthoekige plattegrond en een plat dak. De gevels zijn opgetrokken uit witte verblendsteen met rode voegen en rode speklagen. Voorts is er veel gebruik gemaakt van zandsteen en graniet van een rode kleur. Aan weerskanten van de pui bevinden zich granieten pilasters. In de linker is de signatuur: "W.G. Welsing" aangebracht. De pilasters zijn gedecoreerd met bronzen koorden met knopen en als bekroning een leeuwenkop, waarvan de open muil is uitgewerkt als een krans met afhangende linten. Hierboven verheffen zich de twee etages, waarvan de zes schuifvensters per verdieping twee aan twee gekoppeld zijn door de geprofileerde zandstenen omlijsting. De vensters zijn voorzien van glas-in-lood. Per twee vensters is er een bewerkte borstwering en een getoogde bekroning, die het platte dak aan het oog onttrekt. De decoratie van borstwering en bogen is ontleend aan de Rococo. De twee smalle zich verjongende pinakels met cirkel-streepdecoratie tussen de ingezwenkte segmentbogen en de gebeeldhouwde vrouwenhoofden die zich hoog op de hoeken verheffen, vertonen de vormen van de Jugendstil.

Waardering.

Het winkelpand is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorisch belang als voorbeeld van de sociaal-eonomische ontwikkeling, in het bijzonder de uitgroei van de grootschalige detailhandel met vele plaatselijke vestigingen en een eigen huisstijl; het is van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van de winkel. Het heeft architectuurhistorisch belang vanwege de plaats in de geschiedenis van de Jugendstil bouwkunst en in het oeuvre van de architect en vanwege het bijzondere materiaalgebruik. Het is gaaf bewaard gebleven en van belang voor de structurele en visuele gaafheid van de stedelijke omgeving.