Maxhoeve

Inleiding

HERENBOERDERIJ is gelegen aan een ventweg langs de zuidzijde van de Hogeweg. Ter rechter zijde bevindt zich de verhoogd aangelegde A28 met afrit. De boerderij is gelegen op de kop van een bijbehorend weidegebied, dat te bereiken is via een oprijlaan aan de linkerzijde van het pand. Aan de rechter- en achterzijde bevindt zich een aantal stallen, die niet voor rijksbescherming in aanmerking komen.

De boerderij werd samen met een achter de boerderij gelegen schuur in 1898 in opdracht van de joodse tabakshandelaar A. Herschel door de Amersfoortse architect H. Kroes ontworpen. De joodse achtergrond van de opdrachtgever is nog herkenbaar in de met een zeshoekige ster versierde deurknop van de voordeur. Volgens overlevering bouwde Herschel deze boerderij voor zijn zoon Max, vandaar de naam Maxhoeve. Deze zoon overleed echter kort na de oplevering van de boerderij. In 1904 werd de boerderij door J. van Donselaar Gzn gekocht.

In het woongedeelte zijn kenmerken van de neorenaissance aanwijsbaar, zoals de, in het baksteenwerk opgenomen, wit bepleisterde banden en de aanzet- en sluitstenen. De topgevel is daarentegen in een rijke chaletstijl uitgevoerd. Het uiterlijk van het bedrijfsgedeelte is sober. Moderne dakkapellen aan de achtergevel en rechterzijgevel, alsmede de oversteek boven de entree aan de linkerzijgevel, zijn van ondergeschikt belang, hetgeen ook geldt voor een aantal later aangebrachte stalvensters.

Omschrijving

De plattegrond van de villaboerderij is kruisvormig. Het aan de voorzijde gelegen woongedeelte van de boerderij, bestaat uit een door een schilddak gedekte bouwlaag en is dwarsgeplaatst op de lagere bouwmassa van het bedrijfsgedeelte, dat een hoogopgaand zadeldak bezit. De daken zijn bedekt met blauwe kruispannen. Op het dak staan twee schoorstenen, die hoewel vernieuwd, nog op de oorspronkelijke plek zijn gesitueerd. Op de twee nokken van het schilddak bevinden zich kleine pirons.

Het aanzicht van de voorgevel (zuidzijde) wordt bepaald door een rijk geornamenteerde middenrisaliet, die de gevel in drie delen splitst. Links bevindt zich de herenkamer, die twee grote T- vensters bezit met aan de onderzijde houten vlakken tot aan het grondniveau, welke herinneren aan de dubbele deuren die zich daar oorspronkelijk bevonden. De risaliet, waarin de zitkamer is ondergebracht, bezit twee T-vensters met blinden. Rechts is de huiskamer gesitueerd, waarbij in de gevel één T-venster aangebracht. Alle vensters hebben een bakstenen segmentboog met witgepleisterde aanzet- en sluitstenen. De boogvelden zijn met baksteenmotieven gedecoreerd. De middenrisaliet wordt bekroond door een topgevel, waarin een rondboogvenster met witgepleisterde lijst is aangebracht. Ook hier bevinden zich witte banden ter hoogte van kalf en onderzijde van het venster. Onder het venster staat 'MAXHOEVE' in rode letters op een witte cartouche. De ver overstekende dakgoot steunt op houten gesneden schoren. Ook het dak van de middenrisaliet steekt over en biedt zo plaatst aan een met houtsnijwerk opgeluisterde driepas met in het midden een makelaar.

De linkerzijgevel toont rechts de hoge bouwlaag van het woongedeelte en links de lage zijgevel van de deel. De begane grond van het woongedeelte kan worden onderverdeeld in twee traveeën met in de linkertravee de entree. Deur en betonnen overstek zijn van later datum. Boven de overstek bevindt zich een bovenlicht met glas-in-lood. De twee vensters ter rechterzijde zijn identiek aan de vensters in de risaliet in de voorgevel. De vensters worden ook hier voorzien van luiken. In de halve bouwlaag van de deel bevinden zich tussen drie vensters twee deuren.

De rechter zijgevel is vrijwel gespiegeld identiek aan de linkerzijgevel. Het venster van het woongedeelte geheel links is van later datum. Op de deur in de travee rechts die eveneens van later datum is, bevindt zich een deurknop met daarin de vorm van een zeshoekige ster. In de lage zijgevel van de deel bevinden zich drie vensters tussen twee deuren.

De achtergevel heeft een topgevel met daarin de grote houten vierdelige toegangsdeuren tot de deel met aan weerszijden kleine vensters met roedenverdeling, bakstenen waterlijst en segmentboog. In de flanken van de gevel bevinden zich twee kleinere houten deuren. Boven de grote houten deuren in het midden is een houten luik aangebracht, dat toegang geeft tot de hooizolder.

De indeling van het voorhuis met huiskamer, zitkamer en herenkamer is nog vrijwel intact.

Waardering

De boerderij Maxhoeve is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde als een in in- en exterieur goed bewaard voorbeeld van een herenboerderij, met kenmerken van de Neorenaissance. Van belang als onderdeel van het oeuvre van de architect H. Kroes