Pastorie(F), Dorpstraat 33, 7361 AR te Beekbergen (Apeldoorn 25) · RCE 514585

Inleiding

PASTORIE behorende bij de naastgelegen Nederlandse Hervormde Kerk (HH Fabianus en Sebastianus) aan de Dorpsstraat te Beekbergen. De pastorie wordt ontsloten vanaf de Dorpsstraat, de kerk vanaf de Kerkstraat. Het pand is vermoedelijk gebouwd in de periode 1890-1900 in een eclectische bouwstijl waarin elementen van het neoclassicisme en de neorenaissance zijn verwerkt.

Omschrijving

Het in kruisverband gemetselde, bakstenen pand is opgetrokken op nagenoeg rechthoekige grondslag en telt twee bouwlagen onder een met gesmoorde tuiles du Nord gedekt, afgeplat schilddak. De achtergevel bevat rechts een bouwdeel over twee bouwlagen, links een bouwdeel dat niet in het vlak van de rechter zijgevel ligt en trapsgewijs naar rechts verhoogt van één naar anderhalve bouwlaag onder lessenaarsdaken. Hierboven gaat de teruggelegen gevel op tot het hoofdgestel. Als gevolg hiervan heeft het dak een L-vorm.

De gevels worden afgesloten met een hoofdgestel met houten kroonlijst waarachter zich de bakgoot bevindt. De gevels hebben gepleisterde onderdelen: een plint, hoekpilasters, speklagen ter hoogte van de onder- en de wisseldorpels, een cordonlijst op de verdieping, sluit- en aanzetstukken en een fries en architraaf als onderdeel van het hoofdgestel. De pilasters zijn op de begane grond door schijnvoegen onderverdeeld in blokken, op de verdieping hebben ze spiegels. De sluitstenen hebben diamantkoppen. Alle bovenlichten zijn bezet met kathedraalglas-in-lood. De vensters worden ontlast door een anderhalf steens strek. Alle persiennes voor de vensters zijn verwijderd.

De symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL bevat in het midden een gepleisterde risaliet, door schijnvoegen onderverdeeld in blokken. Het risaliet heeft op de begane grond een portiek met dubbele paneeldeur met elk een glaspaneel achter siersmeedwerk. Voor de deur een hardstenen stoep. Boven de deur een enkelruits bovenlicht. De verdieping heeft een balkon met houten balustrade met gedraaide balusters, rustend op geprofileerde consoles. Het balkon is toegankelijk via een 2-ruits stolpdeur met bovenlicht. De gevel heeft zowel links als rechts van het risaliet op beide bouwlagen twee T-vensters. Boven het risaliet een dakkapel met 2-ruits stolpraam met bovenlicht. Het venster is gevat tussen houten pilasters. De dakkapel wordt bekroond met een fronton.

De LINKER ZIJGEVEL bevat op de begane grond links een T-venster en rechts een 2-ruits stolpdeur met bovenlicht. De verdieping heeft twee 2-ruits stolpvensters met bovenlicht.

Het rechter deel van de ACHTERGEVEL bevat op de begane grond een T-venster. Het linker deel bevat op de begane grond links een deur en rechts daarvan drie enkelruits vensters van ongelijke grootte achter diefijzers. De verdieping heeft eveneens een enkelruits venster achter diefijzers. Het terugliggende deel heeft een 2-ruits venster.

De RECHTER ZIJGEVEL bevat op beide bouwlagen twee 2-ruits stolpvensters met bovenlicht. Het rechter venster op de begane grond is ingekort ten gevolge van de plaatsing van een (hoger) aanrecht.

Het INTERIEUR bevat onder meer een trap met gedraaide balusters en een rijke trappaal en in diverse ruimtes stucplafonds met perklijsten en rijke middenornamenten. Deze laatste zijn vrijwel zeker afkomstig van het bedrijf Silberling & Zoon te Amsterdam-Sloterdijk.

Waardering

In eclectische stijl gebouwde PASTORIE uit ca. 1890-1900 waarin invloeden van het neoclassicisme en de neorenaissance zijn verwerkt.

- Van architectuurhistorische waarde als goed en vrij gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een villa met ornamentiek beïnvloed door het neoclassicisme en de neorenaissance. Het blokvormige pand heeft een sterke ensemblewaarde in samenhang met de naastgelegen kerk.

- Van stedenbouwkundige waarde door de situering aan de Dorpsstraat in een ruim opgezette tuin en naast de teruggelegen kerk. Het pand vormt een oorspronkelijk onderdeel van deze omgeving en is van belang voor de instandhouding van het historisch gegroeide karakter daarvan.

- Van cultuurhistorische waarde vanwege de functie, welke verbonden is met een historische en religieuze ontwikkeling.