Pastorie(F), Gemeenteweg 53, 7951 CE te Staphorst (23) · RCE 508246

Inleiding

De PASTORIE bij de Nederlands Hervormde kerk is gebouwd in 1909. Het pand ligt recht tegenover de kerk die van recente datum is.

In hoofdlijnen vertoont het pand trekken van de statige "Um 1800" stijl, in detail zijn elementen gebruikt uit de Art Nouveau en de Chaletstijl. Een dergelijke combinatie van architectonische stijlen is zeldzaam in Salland. De pastorie wordt van de Gemeenteweg gescheiden door een tuinmet beuken en gemetselde erfscheiding.

Liggend in de dakschilden zijn recent enkele daklichten aangebracht. De bovenlichten van de begane grond hadden oorspronkelijk een roedenverdeling en/of glas-in-lood.

Omschrijving

Pastorie van twee bouwlagen opgetrokken in machinale baksteen vanaf vierkante grondslag onder afgeknot schilddak gedekt met Tuile du Nord pannen. Het pand staat op een uitgemetselde plint. Onder de goot op korbelen loopt een band van siermetselwerk met verblendsteen. Ter hoogte van de onderdorpel van de vensters op de verdieping loopt rondom een natuurstenen waterlijst. Raamdorpels, lateien en aanzetstenen zijn eveneens van natuursteen. De lateien, allen onder een strek, zijn voorzien van bloktanden.

De symmetrische voorgevel(Z) met vijf vensterassen heeft een middenrisaliet onder een steekkap met een vakwerk sierspant in chaletstijl en een makelaar. Op de begane grond van het risaliet bevindt zich de entree met stoep in een betegelde portiek met hoefijzerboog. De voordeur heeft deels glazen panelen en een bovenlicht. Voor het glas ijzeren roosters. De dorpel tussen deur en bovenlicht is gewelfd. Aan weerszijden van het risaliet twee schuifvensters. Op de verdieping in het risaliet een rechtgesloten T-venster met draairamen en roedenverdeling in het bovenlicht onder een rondboog. In de gepleisterde boogtrommel staat "anno 1909" onder twee palmtakken. Aan weerszijden twee dezelfde vensters, echter zonder boog en 1/5e smaller. In de geveltop onder het sierspant een hoefijzerboogvormig drielichts venster met uitzetraam. Aan weerszijden, in de dakschilden, een dakkapel met overhoekse spits met leien en bolbekroning.

De linker zijgevel met vier vensterassen (W) heeft een erkerachtige uitbouw met een balkon op de verdieping. De uitbouw van hout op een gemetselde plint heeft een driedeling met op de vensteras rechts van het midden een dubbele deur. In het bovenlicht een verticale roedenverdeling. Boven de vensters een houten daklijst op klossen. Het balkon heeft een houten balustrade. In de buitenste vensterassen een schuifvenster. Op de verdieping in iedere as een T-venster als in de voorgevel, in de as rechts van het midden een dubbele balkondeur. In het dakschild twee dakkapellen als in de voorgevel.

Aan de achtergevel een gemetselde keukenaanbouw met deur onder bovenlicht. Boven de houten daklijst op klossen een houten balustrade. Midden in de gevel een driedelige deur-, en vensterpartij met bovenlichten. Rechts hiervan een drielicht. Op de verdieping boven de deur een T-venster van genoemd type, links hiervan een balkondeur met bovenlicht. Ertussen een eenruits venster. In het dakschild een dakkapel onder steekkap met sierspant en makelaar. In de geveltop een dubbel draaivenster.

In de rechter zijgevel op de verdieping een meerruits traplicht met glas-in-lood, die de waterlijst doorbreekt. Hieronder twee enkelruits vensters. Op de buitenste vensterassen op de begane grond een schuifvenster en op de verdieping een T-venster.

Van het interieur van de pastorie is de indeling intact gebleven. In verschillende vertrekken is eveneens de architectonische detaillering bewaard. In de deur van het tochtportaal en in de achterdeur geëtst glas. In de hoofdvertrekken stucplafonds in kleur.

Waardering

Pastorie van algemeen architectuurhistorisch en stedebouwkundig belang vanwege:

- de kwaliteit van het ontwerp en de rijke detaillering in een ongebruikelijke combinatie van architectonische stijlen

- de beeldbepalende ligging aan de Gemeenteweg

- de gaafheid van het in- en exterieur