Postkantoor, Marktstraat 1, 9471 AA te Zuidlaren (Tynaarlo 22) e.a. · RCE 510910

Inleiding

Het postkantoor is gebouwd rond 1905 naar ontwerp van rijksbouwmeester C.H. Peters te 's Gravenhage. Het betreft een min of meer standaardontwerp, zoals dat ook uitgevoerd is in bijv. Emmen en Nieuw-Amsterdam. Het ontwerp is in de voor dit gebouwtype gebruikelijke stijl, de zgn. "postkantoorgotiek" ofwel neo-Hollandse Renaissance stijl met gotische en chalet-stijl kenmerken. De dakruiter die bij dit ontwerp hoorde en een kenmerkend onderdeel is van de grotere postkantoren van Peters, is hier verwijderd.

zie ook 7833AC66

Omschrijving

Postkantoor opgetrokken in baksteen vanaf een rechthoekige plattegrond over twee bouwlagen met aanbouwen, deels over één bouwlaag, aan de achterzijde, alle onder met hollandse pannen gedekte zadeldaken. De dakeinden hebben windveren met cirkelmotief aan de onderzijde, beschot in de top en een pironachtige makelaar. Rondom een gemetselde plint, afgedekt met een natuurstenen afzaat vlak onder de vensters van de begane grond. Onder de vensters van de verdieping een natuurstenen waterlijst eveneens rondom. Alle vensters zijn rechtgesloten onder segmentvormige strekken met metselwerk in de trommelvelden.

De schuifvensters in de voorgevel zijn gekoppeld tot drielichten, met bakstenen muurdammen, de buitenste vensters zijn smaller dan het middenste. De bovenlichten van de middenvensters zijn tweeruits. De voorgevel heeft rechts een hoekrisaliet onder een steekkap met windveren, beschot in de top en makelaar. Op de begane grond een drielicht met centraal een dichtgezette entree met bovenlicht. Op de verdieping een drielicht, in de geveltop een drielicht gekoppeld met twee blindnissen. Het geveldeel links van de risaliet is symmetrisch van opzet. Centraal een portiek met architvolten met de entree met drie gekoppelde segmentboog vensters als bovenlicht. Op de verdieping boven de entree een T-venster met drieruits bovenlicht. Aan weerszijden van de middenpartij op beide verdiepingen een drielicht van genoemd type. In het dakschild midden boven de de drielichten twee dakkapellen onder met leien gedekt afgewolfd steekkapje met chalet-achtige windveren en pironnen.

In de linkerzijgevel links de uitbouw, met op beide verdiepingen een schuifvenster. In de kopgevel op de begane grond een entree als aan de voorzijde en twee schuifvensters. Op de verdieping twee schuifvensters. In de geveltop een drielicht gekoppeld met twee blindnissen.

In de rechterzijgevel op beide verdiepingen links een schuifvenster. Rechts een moderne uitbouw onder platdak. In de geveltop twee smalle schuifvensters tussen drie, gekoppelde blindnissen.

Aan de achterzijde rechts de kopgevel van de uitbouw. Op de begane en op de verdieping aan de rechterkant een drielicht. Aan de linkerkant op de begane grond een klein venster en op de verdieping een hoog en smal drielicht. In de geveltop een drielicht gekoppeld met twee blindnissen. Centraal in de achtergevel een uitbouw met platdak en gemetselde balkonbalustrade. Links een moderne uitbouwonder zadeldak.

InterieurHet interieur van het postkantoor is in de geheel gemoderniseerd door de Rijksgebouwendienst.

Waardering

Postkantoor van cultuur-, architectuurhistorisch en stedebouwkundig belang:

- als karakteristiek onderdeel in de ontwikkeling van het voorzieningenniveau

- vanwege de beeldbepalende ligging aan de brink

- vanwege de typologie

- vanwege de kwaliteit van het ontwerp

- vanwege de gaafheid van het exterieur