Schoolgebouw, Spoorlaan 434, 5038 CH te Tilburg (30) · RCE 521205

Inleiding

Voormalige AMBACHTSSCHOOL in Eclectische en Rationalistische bouwstijl uit 1880 en 1904. De school is opgericht door de gemeente Tilburg. De voorbouw, in de Eclectische stijl, bestaat uit het herenhuis "Guillaume" uit 1880, dat is gebouwd voor de Tilburgse lakenfabrikant Guillaume Joseph Desiré Pollet (1841-1896). die getrouwd was met Constance Rosalie Marie de Horion de Corby (1843-1902). De school van 1904 ligt op de westkant van het perceel. Het gebouw bestaat uit twee vleugels, die haaks op elkaar staan. Gezamenlijk hebben ze een T-vormige plattegrond, waarvan de as loodrecht op de Spoorlaan ligt. Na de Tweede Wereldoorlog wordt de school verhoogd met een bouwlaag. Het gebouw is in 1999 in gebruik als natuurhistorisch museum. Op de oostkant van het perceel ligt het Schrift- en Schrijfmachinemuseum "Scription", dit behoort niet tot het monument.

Omschrijving

De drielaagse Ambachtsschool wordt gedekt door een plat dak. De voorbouw is drie traveeën breed en twee diep. De symmetrische voorgevel aan de Spoorlaan is opgezet volgens de kolossale orde met hoekpilasters. Hij heeft een middenrisaliet doorgaand over twee bouwlagen met een hoofdgestel, dat bekroond wordt door een tympaan waarin het wapen van Tilburg. De risaliet bevat op de begane grond twee gekoppelde vensters gescheiden door een smalle penant met op de tweede bouwlaag een loggia met een gietijzeren balustrade. De loggia is te bereiken via dubbele deuren met zij- en bovenlichten. De naastgelegen traveeën hebben op de drie bouwlagen twee gekoppelde vensters gescheiden door een smalle penant. De traveeën in de zijgevels hebben op elke bouwlaag een venster. De langwerpige achterbouw heeft drie traveeën in de breedte en dertien in de lengte. Pilasters accentueren de traveeën van de lange zijgevels. Getoogde muuropeningen in de onderste twee bouwlagen met daarin rechtgesloten houten vensters met kalf en tussenstijlen. Op de bovenste bouwlaag hebben de muuropeningen een stalen latei en vensters met een twaalfruits verdeling. De elf traveeën brede achtervleugel heeft dezelfde opbouw en afwerking. Het opgaande werk bestaat uit gepleisterde baksteen. De vloerconstructies zijn van hout, ze worden gedragen door stalen moerbalken geplaatst op ojiefvormige hardstenen consoles. In de voorbouw een monumentaal trappenhuis rond een vierkant schalmgat met klimmende gewelfbogen, hardstenen steektrappen en hoekbordessen. In de achterbouw een trappenhuis met steektrappen en bordessen. Beide trappenhuizen hebben een getegelde lambrisering.

Waardering

De voormalige ambachtsschool is van algemeen belang. Het pand is van cultuurhistorisch belang als voorbeeld van de sociaal-economische ontwikkeling, namelijk de transformatie van een voormalige villa tot ambachtsschool, om te voldoen aan de toenemende behoefte aan goed opgeleide ambachtslieden in de industriestad. Het is tevens van belang als bijzonder voorbeeld van de typologische ontwikkeling van de ambachtsschool. Architectuurhistorisch is het object waardevol vanwege de stijl, het bijzondere materiaalgebruik en de ornamentiek. Het object heeft ensemblewaarde als onderdeel van een groter geheel, dat cultuurhistorisch, architectuurhistorisch en stedenbouwkundig van nationaal belang is.