Valkenhorst

Inleiding

Aan de noordelijke zijde van de Valkenswaardseweg staat, op het gelijknamige landgoed, dat buiten de bescherming valt, het in opdracht van J.W. Loudon in 1930-1931 gebouwde LANDHUIS Valkenhorst, naar een ontwerp van J.W. Hanrath en P.H.N. Briët. Het langgerekte landhuis met aangebouwde garage en dienstwoning is opgetrokken in Traditionalistische stijl en heeft elementen van de Engelse landhuisstijl.

Omschrijving

Het tweelaags huis heeft een langgerekte, globaal T-vormige plattegrond met aan de oostelijke zijde een aangebouwd, in de rooilijn naar noordelijke zijde uitspringend, in plattegrond rechthoekig koetshuis annex dienstwoning.

Het pand wordt gedekt door een samengesteld schilddak, gedekt met terra-cotta daktegels. Aan de noordelijke zijde is het dak laag aangezet en voorzien van een fors overstek, rustend op ver uitstekende houten consoles. Door de toepassing van verspringend op het dakschild geplaatste dakkapellen, elk voorzien van een afgewolfd zadeldak met daktegels, is een schilderachtig effect verkregen.

De gevels zijn alle opgetrokken in handvorm baksteen en voorzien van vlechtingen. De plint en het aan de westelijke en zuidelijke zijde van het huis aansluitende terras zijn in een afwijkende kleur baksteen gemetseld. De zuidelijke gevel is over twee bouwlagen opgemetseld. Aan deze zijde bestaat de a-symmetrische gevel uit drie vensterassen die door een zeer forse, in karakteristieke Engelse 'Elisabethan' stijl gemetselde schoorsteen worden gescheiden van een vierde vensteras, geplaatst in een in de rooilijn uitspringende eenlaags uitbouw onder eigen dakschild.

Alle vensters in de zuidelijke gevel hebben een kleine roedenverdeling. Op de begane grond zijn de telkens vierdelige vensters voorzien van opgeklampte luiken. Links van het midden, in de tweede vensteras is een erker onder plat dak aangebracht. Rechts van de erker zijn twee paar openslaande deuren met kleine roedenverdeling, die naar het hier liggende terras leiden. Op de verdieping is een drietal vierdelige openslaande zesruits vensters geplaatst. In de westelijke zijde van de uitbouw is een hoekvenster.

De noordelijke gevel heeft een onregelmatiger indeling. Hier grenst het huis aan de onverharde oprijlaan. De eenlaags gevel is voorzien van al dan niet gekoppelde zesruits openslaande vensters. Tegen het oostelijke deel van de noordgevel is, onder een forse dakkapel met vijf gekoppelde vierruits vensters, bekroond door een uitstulpend segmentboogvormig licht, een kleine uitbouw geplaatst met daarin de rondbogige opgeklampte voordeur, voorzien van smeedijzeren beslag en smalle zijlichten, bestaande uit gestapelde glazen bouwstenen. Oostelijk van deze ingangspartij is een met de uitbouw aan de zuidgevel corresponderende uitbouw onder afgewolfd zadeldak, voorzien van een forse schoorsteen.

Via een eenlaags doorgang is het huis verbonden met een aan de oostelijke zijde staande garage annex dienstwoning. De inrijpoort van het koetshuis heeft een brede en zwaar uitgevoerde ijzeren latei. In de doorgang zijn ijzeren stootstangen aangebracht. De dienstwoning heeft aan de westelijke zijde een erker, van waaruit men zicht heeft op de oprijlaan. Het pand is onderkelderd en heeft een betonnen kolen- en een dito wijnkelder.

Aan de zuidelijke zijde van het huis ligt een siertuin met heesters, varens en hoog opgaand geboomte uit de bouwtijd, waaronder grove den, eik, beuk en berk. Karakteristiek is de brede gazonpartij aan de zijde van de Valkenswaardseweg, waardoor een imposant zicht op de zuidelijke gevel wordt verkregen.

Van belang is verder dat de onverharde oprijlaan een laanbeplanting met eiken en beuken heeft. Aan de Valkenswaardseweg, alsmede op het landgoed, waar de oprijlaan naar het landhuis wordt afgesplitst van de weg naar een boerderij, staan twee paar bakstenen pijlers, per paar met het in hardsteen gebeitelde opschrift "Valken / Horst".

Waardering

Het landhuis is van algemeen belang. Het heeft cultuur-historische waarde als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische ontwikkeling, namelijk de stichting van nieuwe buitenplaatsen voor welgestelden buiten de steden. Het heeft bijzonder belang voor de geschiedenis van de architectuur, met name als voorbeeld van het werk van de architecten Hanrath en Briët. Het heeft ensemblewaarde wegens de hoogwaardige kwaliteit van de bebouwing en de historisch-ruimtelijke relatie met groenvoorzieningen en wegen. Het is van belang wegens de architectonische gaafheid van het exterieur.