Winkel (G2), Steenbergsestraat 1 A, 4611 TC te Bergen op Zoom (30) e.a. · RCE 517146

Inleiding.

De WINKEL annex HOTEL met de naam Mariahoek werd gebouwd in 1900 naar ontwerp van C.P. van Genk in opdracht van de weduwe P. Coetermans uit Antwerpen, in de stijl van de Neo-Renaissance. De bovenverdieping was tot hotel bestemd, de begane grond tot winkel, de N.V. Cahen's Kleedingmagazijn. In 1912 werden vier smalle vensters aan de oostzijde van de begane grondverdieping vervangen door twee grote vensters, analoog aan die aan de zuidzijde. De winkelbestemming is gehandhaafd gebleven; de bovenetages zijn heden in gebruik als woning. Bij een verbouwing van rond 1985 is de raamindeling deels vereenvoudigd, maar wel in stijl gehouden.

Omschrijving.

Het vierlaagse onderkelderde pand met afgeschuinde hoek heeft een min of meer rechthoekige plattegrond en een samengesteld dak met leien in maasdekking. De gevels zijn opgetrokken uit machinale baksteen met een hardstenen plint. De gevels worden geleed door wit geschilderde natuurstenen speklagen met diamantkoppen en brede cordonlijsten tussen de verdiepingen. Het accent valt op de afgeschuinde hoek met daarin een glazen paneeldeur in portiek. Aan beide straatzijden grenzen twee grote hoge etalagevensters. Bij de Steenbergsestraat volgt de gevel schuin de rooilijn van de straat. Hierin is één raam ingepast, in de travee ernaast een kussenpaneeldeur met hoge hardstenen trap, de toegang tot de bovenetages. Boven de lateien van vensters en deuren bevinden zich grote rondboogramen met aanzetstenen, geprofileerde omlijsting en acanthusbladvormige sluitsteen. Deze corresponderen met de tussenverdieping, ogend als een hoge insteek. De hoek wordt geaccentueerd door een rechthoekige erker over twee verdiepingen, rustende op bewerkte consoles en afgedekt door geprofileerde dekplaten. De houten stijlen zijn voorzien van gesneden ornamenten. Aan weerskanten van de erkers bevinden zich vier T-vensters, waarvan de houten indeling vervangen is door kunststof. Op de tweede etage zijn dit getoogde vensters, daar boven rechtgesloten ramen, met latei en segmentboog, onder de ramen raambefjes van diverse vorm. De venstertravee in de afgeschuinde zijde en die boven de deur aan de Steenbergsestraat hebben een overeenkomstig uiterlijk. Het decoratieve element wordt versterkt door de in totaal vier balkons, op de derde etage met een natuurstenen en daarboven met een gietijzeren balustrade, gedragen door zware bewerkte consoles. Twee bevinden zich geheel links aan de zijde van de O.L. Vrouwestraat, in dit iets vooruitspringende geveldeel van twee vensterassen. De andere twee balkons zijn in het midden geplaatst. Een smal fries wordt gevormd door een profiellijst en een reeks sierknoppen. De forse kroonlijst wordt overal gedragen door klossen, ook in de hoekerker, waaronder de naam Mariahoek is geschilderd. De erker wordt bekroond door een hoog torendak met aedicularaam. Aan de oostzijde is centraal een dakkapel met rondboograam geplaatst. Geheel links aan de zuidzijde is er een tuitvormige topgevel met dubbel rondboograam en sierkogels en bovenin de initialen L.C. en het jaartal 1900. De zijgevel aan de zijde van de Steenbergsestraat is blind met nog zichtbaar fragmenten van een reclameschildering van "Simon de Wit".

Waardering.

Het vroegere winkelpand met hotel is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische en typologische ontwikkeling, met name de stedelijke schaalvergroting in de periode rond 1900. Het gebouw heeft architectuurhistorische waarde vanwege de stijl en de plaats in het oeuvre van de architect Van Genk en wegens de bijzondere ornamentiek. De ensemblewaarde is gelegen in de bijzondere betekenis voor het aanzien van de stad. Het pand is van belang vanwege de gaafheid van het exterieur en in relatie tot de structurele en visuele gaafheid van de stedelijke omgeving. De waarde van het pand is tenslotte gelegen in de typologische zeldzaamheid.