Winkelwoning, Bocht Oosterdiep 19, 9641 JH te Veendam (20) · RCE 515416

Inleiding

WINKELWONING volgens het bouwarchief van de gemeente Veendam herbouwd in 1895 in een aan de Neo-Renaissance verwante bouwtrant. Het pand heeft een aangebouwd ACHTERHUIS dat waarschijnlijk ouder is dan de winkelwoning. In het pand was op de begane grond oorspronkelijk één winkel gevestigd met een woning. Het interieur van deze winkel is in 1928 aangepast. In 1937 werd het woongedeelte verbouwd tot een tweede winkel (slijterij met tapperij) en van een nieuwe pui voorzien. In 1982 zijn beide winkels samengevoegd tot één bloemenzaak, waarbij de pui onder andere is aangepast. Aan de achtergevel bevond zich oorspronkelijk een serre, die in de loop der tijd is verdwenen.

Het pand is markant gelegen aan het deel van het Oosterdiep dat zal worden aangewezen als beschermd gezicht.

Omschrijving

Twee bouwlagen hoge WINKELWONING opgetrokken in een rode baksteen. Het schilddak, dat gedekt is met een platte zwarte Friese pan, heeft een kroonlijst en twee gemetselde schoorstenen. De voor- en zijgevel (zuidwest) zijn verlevendigd met gepleisterde gevelbanden.

De voorgevel (zuidoost) heeft op de begane grond een winkelpui met een natuurstenen plint. In de linker helft van de pui een smal winkelraam (oorspronkelijk deur) en een groot winkelraam tussen houten pilasters versierd met banden, bladlijst, ornamenten en een kroonlijst. Boven beide winkelramen een strook ontluchtingsroosters. In het rechter deel van de pui een deur met boven- en zijlichten (niet origineel, 1982) tussen twee, in blokken gepleisterde pilasters; erboven een houten balkon met vernieuwde houten balustrade, steunend op twee, onder andere met bladmotief gedecoreerde houten consoles. Op de verdieping boven het balkon een paar vernieuwde openslaande deuren met bovenlicht binnen een omlijsting met gepleisterde sluitsteen; aan weerszijden een gemetselde pilaster met gevelbanden en console in neo-renaissance motief; erboven een kroonlijst gedecoreerd met consoles en ronde motieven. In de kap een dakkapel (niet origineel). Links op de verdieping twee H-vensters onder een segmentboog met gepleisterde sluit- en aanzetstenen en een gepleisterde boogtrommel; onder de onderdorpels een rechthoekig gepleisterd vlak met neo-renaissance motieven. Aan weerszijden van beide vensters een getande gepleisterde, verticale band.

De deels gepleisterde zuidwestgevel heeft op de verdieping een H-venster met rollaag. Op de begane grond een paneeldeur met twee deurlichten met gietijzeren panelen en een bovenlicht, en een deur (niet origineel). Beide bevinden zich onder een verdiepinghoge uitbouw met plat dak, steundend op twee in blokken gepleisterde pilaren en een gemetselde zijmuur (zuidwest) met drie rondbogen; aan de zuidoostzijde van de uitbouw gepleisterde gevelbanden en een H-venster met rollaag; aan de noorwestzijde een T-venster met latei. In de ruimte onder de uitbouw een tussenwand met opgeklampte deur.

De noordoostgevel is vastgebouwd aan het belendende pand.

De achtergevel (noordwest) is in de jaren zestig van de twintigste eeuw opnieuw ingedeeld en is derhalve voor de bescherming van ondergeschikt belang.

Aan de achtergevel een twee bouwlagen hoog, aangebouwd ACHTERHUIS, opgetrokken in een deels aangesmeerde roodbruine baksteen onder een aangekapt zadeldak met goot op klossen, strakke windveren en een gemetselde schoorsteen. In de aangesmeerde zuidwestgevel van het pakhuis drie kleine ijzeren getoogde vierruitsvensters en dubbele houten deuren met tweeruits bovenlicht; in de aangesmeerde achtergevel een T-venster, een paar openslaande deuren met drieruits deurlichten en een drieruits bovenlicht, en in de top een houten luik; in de noordoostgevel een tweedelig staand venster onder rollaag, en een zesruitsvenster onder rollaag.

In het INTERIEUR zijn onder meer van belang: in de winkel het stucplafond uit 1895 met geschilderde motieven, en rondom een lijst met consoles en gestucte panelen; de twee kastenwanden uit 1928.

Waardering

Winkelwoning met aangebouwd achterhuis van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde

- als voorbeeld van een winkelwoning uit 1895 in een aan de Neo-Renaissance verwante bouwtrant

- vanwege de opvallende detaillering en ornamentiek

- als herinnering aan de levendige detailhandel aan het Oosterdiep

- vanwege de markante ligging in het als beschermd gezicht voorgedragen deel van het Oosterdiep