Winkelwoning, Breestraat 65, 2311 CJ te Leiden (28) e.a. · RCE 515124

Inleiding

WINKEL met BOVENWONING met omstreeks 1905 gewijzigde voorgevel met sgrafittoreliëf in art nouveaustijl. De gevel van de toenmalige "Handel in Fijne Vleeschwaren" is gewijzigd en van sgrafittodecoraties voorzien in opdracht van slager E. Noack. De in een vrij strakke variant van de art nouveau gebouwde gevel is grotendeels versierd met figuratieve scenes die verwijzen naar de oorspronkelijke functie, en florale, decoratieve randen met gestileerde bloemen in een dynamische, aan de curvilineaire, Frans- Belgische art nouveau verwante stijl met de hiervoor zo karakteristieke 'zweepslaglijnen'. De gevelversieringen verdwenen in 1934 achter een verflaag toen de grimeursfirma Piet van der Pijl zich hier vestigde. In 1996 is de gevel gerestaureerd en zijn de sgraffitodecoraties weer hersteld in de oorspronkelijke kleuren. Het pand maakt deel uit van een gesloten gevelwand en ligt binnen het beschermde stadsgezicht van Leiden.

Omschrijving

Vier bouwlagen tellend pand met asymmetrisch afgesloten voorgevel onder een plat dak. De gepleisterde voorgevel wordt beëindigd door een verspringende attiekbalustrade en is op de verdiepingen geheel van art nouveau sgrafittodecoraties voorzien waarin detailleringen in verblendsteen zijn uitgespaard. Op de eerste en tweede verdieping bevinden zich twee rechtgesloten vensters met roedenverdeling in de bovenramen onder geprofileerde kroonlijstjes en met reliëfs ingevulde boogtrommels, op de eerste verdieping onder segmentbogen van geglazuurde baksteen gezet. Rond de vensters op de eerste en tweede verdieping omlijstingen en rankwerk waarin in art nouveaustijl onder meer lelie- en zweepslagmotieven zijn opgenomen, uitgevoerd in oker op een steenroze ondergrond. De derde verdieping wordt afgesloten door een opengewerkte asymmetrische borstwering met bekroning en aan weerszijden pilasters, op de scheiding met de eerste en tweede verdieping een band van siersteen. Het enkele venster van de derde verdieping heeft eveneens een bovenraam met roedenverdeling. In de gevelvlakken aan weerszijden hiervan figuratieve voorstellingen in oker op een ultramarijnondergrond, links een voorstelling met kinderen die onderhandelen over de verkoop van een varken en rechts een voorstelling van kinderen die een varken slachten en worst maken.

Waardering

De winkel met bovenwoning is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als goed voorbeeld van een winkel-woonhuis in een vernieuwende bouwstijl uit de periode rond de eeuwwisseling met als bijzonderheid een van sgrafittoreliëfs voorziene voorgevel. Wegens de grootschalig toegepaste decoratietechniek is er ook sprake van zeldzaamheidswaarde. Het pand heeft tevens situationele waarde als karakteristiek onderdeel van een gesloten gevelwand in het beschermde stadsgezicht Leiden.