Winkelwoning, Jongemastraat 25, 8701 JB te Bolsward (Súdwest-Fryslân 21) · RCE 512826

Inleiding

Het WINKELWOONHUIS ligt aan de zuidzijde van de Jongemastraat, binnen het beschermd stadsgezicht en is naar het noorden gericht. Het blokvormige gebouw ligt op een smal, rechthoekig perceel en grenst met de zijgevels aan de belendende panden. De voorgevel ligt op de rooilijn van de straatwand. Het winkelwoonhuis is in 1889 in de stijl van de neo-renaissance gebouwd, waarbij ook elementen zijn toegepast van het neo-classicisme. Architect en opdrachtgever zijn onbekend: in de achtergevel is een kleine gevelsteen ingemetseld, waarop alléén het bouwjaar leesbaar is. De in de achtertuin gelegen aan het huis vastgebouwde schuur komt wegens te geringe waarde niet in aanmerking voor bescherming van rijkswege.

Omschrijving

Het twee bouwlagen tellende winkelwoonhuis is opgetrokken op een rechthoekige plattegrond en wordt gedekt door een schilddak met schoorsteen. Het dak is gedekt met zwarte, geglazuurde (boven de voorgevel) en rode ongeglazuurde Friese golfpannen. De voorgevel is uit bruine baksteen opgetrokken, de achtergevel en de zijgevels uit gele baksteen. De houten winkelpui staat op een natuurstenen plint met geschilderd vlakken-motief met geometrische figuren. De winkelpui wordt aan weerszijden begrensd door twee pilasters met basement en decoratieve krans motieven die een puibalk met hoofdgestel ondersteunen. Twee houten deuren met twee natuurstenen treden, links en rechts van de grote winkelruit, geven toegang tot het woonhuis en de winkel. Boven de deuren en de grote winkelruit zijn vijf zesruits bovenlichten van matglas aangebracht die onderling door houten colonnetten worden gescheiden. Boven de puibalk een gemetselde band met vier basement-achtige elementen die de vier geblokte pilasters in de tweede bouwlaag ondersteunen. Hiertussen zitten drie zesruits-vensters met geblokte segmentboog met sluitsteen en gebeeldhouwde kopjes in de trommelvelden. De voorgevel wordt bekroond door een hoog, rijk geprofileerd en versierd hoofdgestel met kapitelen boven de pilasters. De zijgevels zijn blind. In de achtergevel zitten in de eerste bouwlaag een houten deur en twee zesruits-vensters en in de tweede bouwlaag drie zesruits-vensters.

De indeling van het INTERIEUR is grotendeels gewijzigd: aan de straatzijde, is de oorspronkelijke winkelruimte nog aanwezig. In de winkelruimte is, achter het verlaagde plafond, het originele plafond met gesjabloneerde motieven gedeeltelijk nog aanwezig.

Waardering

Het winkelwoonhuis aan de Jongemastraat te Bolsward is van algemeen cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang:

- als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische ontwikkeling;

- vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp;

- vanwege het materiaalgebruik en de bijzondere ornamentiek;

- vanwege de samenhang tussen exterieur en interieur;

- vanwege de architectonische gaafheid van het exterieur;

- als essentieel onderdeel van een straatwand, die beeldbepalend is binnen het beschermde stadsgezicht en in relatie tot de structurele en visuele gaafheid ervan.