Winkelwoning, Kerkstraat 45, 6811 DM te Arnhem (25) · RCE 516827

Inleiding

WINKELWONING, omstreeks 1850-1860 gebouwd ter plaatse van de vroegere synagoge, welke in 1852 verhuisde naar Pastoorstraat 17, en ca. 1880 uitgebreid met een winkelpui (voormalige slagerij, thans galerie) in eclectische stijl. Het pand is gelegen op de zuidwestelijke hoek van de Kerkstraat en de Bentinckstraat, aan een kruising met de Arke Noachstraat en 't Eiland. Het hoekpand vormt de afsluiting van de aaneengesloten, tweelaags gevelwanden van de Kerkstraat en de Bentinckstraat en staat in de zichtassen van de Zwanenstraat en de Arke Noachstraat.

Omschrijving

Onderkelderd HOEKPAND van twee bouwlagen en zolderverdieping op rechthoekig grondplan. De zolderverdieping heeft een schilddak met de nok parallel aan de Bentinckstraat en is belegd met gesmoorde oud Hollandse pannen. In het dakschild aan de Kerkstraat is een moderne dakkapel geplaatst. De rode bakstenen gevels zijn in kruisverband gemetseld en voorzien van een gepleisterde plint, een waterlijst ter hoogte van de lekdorpels op de verdieping en een afsluitende geprofileerde kroonlijst met vlak fries.

De VOORGEVEL (aan de Kerkstraat) heeft in de eerste bouwlaag een om de hoek gaande PUI. De pui met afgeschuinde hoek wordt geleed door pilasters (geprofileerd basement met diamantkop, schacht van rood/bruin graniet, eenvoudig lijstkapiteeltje, impost bestaande uit twee gekoppelde zuiltjes met bloemkapiteeltjes), en wordt afgesloten door een natuurstenen plint aan de onderzijde en een hoofdgestel met consoles aan de bovenzijde (geprofileerde lijst, fries met panelen, geprofileerde kroonlijst). Onder het hoofdgestel bevinden zich in de hoeken met pilasters zwikken van gesneden hout met ajour-werk. De PUI bestaat uit een ingang met flankerend venster links, en een winkelgedeelte met hoekingang tussen twee etalages rechts. De ingang bestaat uit een dubbele paneeldeur met twee ruitjes en smeedijzeren roosters onder een getoogd bovenlicht met cirkelmotieven in de zwikken. Het flankerende enkelruits schuifvenster heeft een zelfde bovenlicht. Het winkelgedeelte van de pui heeft in de afgeschuinde hoek een deur met grote ruit en recht gesloten bovenlicht. Het hoofdgestel boven de ingang beschrijft een rechte hoek. Aan weerszijden van de ingang bevindt zich een groot etalage-venster onder getoogd bovenlicht en cirkelmotieven in de zwikken. Rechts van het etalage-venster aan de Bentinckstraat bevindt zich een tweede ingang. De tweede bouwlaag heeft twee gepleisterde hoekpilasters met spiegels en eenvoudige lijstkapitelen en drie zesruits schuifvensters onder rechte strekken. De RECHTER ZIJGEVEL (aan de Bentinckstraat) heeft in de eerste bouwlaag een gedeelte van de winkelpui (links), twee T-schuifvensters met getoogde bovenlichten en een dubbele paneeldeur met diagonale schroten en twee smeedijzeren roosters onder een getoogd, tweeruits bovenlicht. De muuropeningen worden afgesloten door segmentboogstrekken. De verdieping heeft vijf zesruits schuifvensters onder rechte strekken. Het INTERIEUR bezit onder meer in de winkelruimte een tegelvloer in ruit- en sterpatronen (kleuren: antraciet, lever en beige) en twee wit marmeren toonbanken voor de etalage-vensters; een stucplafond en een zwart marmeren schouw in de kamer achter de winkel; een hal met tochtdeuren gevat in een klassiek hoofdgestel (hoekpilasters, gesneden stijlen en kalf, geprofileerde kroonlijst) en een trappenhuis met bordestrap; stucplafond op de eerste verdieping. De rangschikking van de kelders (drie stuks met tongewelven, waarvan één dicht gestort) duidt op oorspronkelijk drie kleinere panden met de voorgevels aan de Bentinckstraat.

Waardering

WINKELWONING uit de tweede helft van de negentiende eeuw.

- Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf voorbeeld in in- en exterieur van een negentiende-eeuwse winkelwoning met een rijke winkelpui in eclectische stijl die opvalt door hoogwaardige esthetische kwaliteiten, zoals bijzondere detaillering in vormgeving en materiaalgebruik.

- Van stedebouwkundige waarde als essentieel onderdeel van het historisch gegroeide, kleinschalige Arnhemse binnenstad, waarin het hoekpand vanwege de markante situering in enkele zichtassen een beeldbepalende rol speelt.