Woonhuis, de Gast 34, 9801 AE te Zuidhorn (Westerkwartier 20) · RCE 516328

Inleiding

VILLA met aangebouwde BIJKEUKEN ontworpen in 1914 door architect A.Th. van Elmpt uit Groningen. De opdrachtgeefsters waren de gezusters A.J. en J.C. Boelens uit Den Horn. De woning, die is opgetrokken in een Overgangsstijl met Art Nouveau elementen, heeft in de loop der tijd nauwelijks wijzigingen ondergaan. Alleen zijn de gevels later waarschijnlijk deels geverfd. In het interieur zijn nog een groot aantal originele onderdelen aanwezig. In 1974 is er een vrijstaande garage bijgebouwd, die buiten de bescherming valt.

Het pand is markant gelegen aan het als beschermd gezicht voorgedragen gebied De Gast, op een vrij ruime kavel grond. De voortuin wordt van de openbare weg gescheiden door een ijzeren HEK, toentertijd gesmeed door smid Birza uit Zuidhorn. Het hek bestaat uit een vast hekwerk met twee beweegbare delen samengevat onder een gebogen regel, bestaande uit sober regel- en stijlwerk en decoratieve hoofdstijlen met driehoeksvormige beëindiging.

Omschrijving

VILLA met aangebouwde BIJKEUKEN, opgetrokken in deels gepleisterd en deels geverfde baksteen op een trasraam van rode klinkers. Op de overgang pleisterwerk naar schilderwerk een (later?) geverfde gevelband van muizetand. Het samengestelde dak, gedekt met een rood geglazuurde verbeterde Hollandse pan, heeft een overstekende goot op klossen, vier gepleisterde schoorstenen en twee pirons van keramiek. De gevels worden geleed door staande vensters met natuurstenen onderdorpels. De hoofdentree bevindt zich in de noordgevel en bestaat uit een gelakte paneeldeur met deurlicht van geslepen glas en roedenverdeling, onder een bovenlicht met roedenverdeling in een uitgebouwde portiek met plat dak en goot op klossen. De portiek heeft aan drie zijden een geverfde gemetselde rondboog en een natuurstenen stoep (twee treden) met een bordes met tegelvloer van rode, gele en zwarte tegels met als afsluiting een rastervormig hekje van geverfde baksteen met hardstenen leuning. Boven de entree een doorgetrokken geveldeel onder een steekkapje met strakke windveren, waarin een drielichtvenster met bovenlichten met roedenverdeling en rollaag. Links van de entree een schuifvenster met in het bovenlicht roeden en groen glas onder een houten kroonlijstje met klossen. Rechts van de entree een dubbel openslaand venster met twee bovenlichten onder één strek, en een dubbel vierruits keldervenster met diefijzers en koekoek met ijzeren rooster.

De voorgevel (oost) heeft een driedelig venster met in de bovenlichten roedenverdeling en groen glas, onder een met zink beslagen latei, en een zijrisaliet. Het zijrisaliet onder een steekkap met strakke windveren met houten klaverblad als piron, heeft een houten beschot met een klein ruitvormig venster met roedenverdeling en groen glas. In het risaliet een driezijdige erker met vijf ramen met roedenverdeling en groen glas in de bovenlichten; boven de erker een loggia met twee houten pilaren op twee gepleisterde pijlers met houten hekje ertussen; aan weerszijden van de pijlers een schuin dakje met leien. In de gevel van de loggia openslaande deuren en twee zesruits vensters met groen glas.

De zuidgevel heeft een aangekapte serre met deels een plat dak; aan de oostzijde van de serre een venster met rondboogvormig bovenlicht met groen glas, en bovenin een houten beschot met een klein ruitvormig motief; aan de zuidzijde een groot venster tussen twee zijlichten, alle drie met bovenlicht met roedenverdeling en groen glas, samengevat onder een segmentboog; aan de westzijde een deur met deurlicht onder een halfrond bovenlicht met roedenverdeling en groen glas, en een natuurstenen stoep met bordes van rode en gele tegels en een zijmuurtje met hardstenen dekplaat. In het dakvlak boven de serre een houten dakkapel met halfrond venster met roedenverdeling en groen glas, onder een steekkapje met strakke windveren. Verder in de zuidgevel twee openslaande vensters en een H-venster, alle met bovenlicht met roedenverdeling en groen glas; in de topgevel met houten beschot een dubbel venster met twee bovenlichten met roedenverdeling die samen een segmentboog vormen.

In de achtergevel (west) openslaande deuren met deurlichten onder een (later dichtgezet) bovenlicht naar een veranda met bordes van gele en rode tegels, een gemetselde stoep, drie rastervormige hekjes van geverfde baksteen met hardstenen leuning, twee houten pilaren op gemetselde pijlers met hardstenen dekplaat en aan de zuidzijde een gemetselde rondboog. Verder in de achtergevel een geveldeel onder een steekkap met strakke windveren, waarin een klein venster met vierruits bovenlicht, een klein venster met bovenlicht, een (gekleurd) glas-in-lood venster, alledrie met strek, en een driedelig gekleurd glas-in-lood venster samengevat onder een segmentboog.

Links aan de achtergevel een aangebouwde BIJKEUKEN onder een plat dak, met aan de westzijde een houten deur met kijkgat met smeedwerk en gemetselde stoep, tussen twee zesruits zijlichten, samengevat onder één strek (luifel is niet origineel); erboven een driedelig venster. Aan de noordzijde van de bijkeuken een dubbel zesruitsvenster onder een strek.

In het INTERIEUR zijn onder meer van belang: in de vestibule en hal de tegellambrizering in wit en donkergroen met houten lijstwerk; de tochtdeur met deurlicht van geslepen glas en boven- en zijlichten van gekleurd glas-in-lood; de tegelvloer in groen en gemeleerd grijs; de met Art Nouveau motieven gesjabloneerde plafonds; de wand met sjablonen waaronder een pauw; de houten bordestrap met vier decoratieve houtenen trappalen, en leuning bestaande uit sober gedecoreerde houten stijlen met houten handlijst; de decoratieve paneeldeuren met architraaf. In woonkamer en salon de houten suitedeuren tussen zijkasten; de zwarte marmeren schouwen met gekleurde accenten en schacht met houten ombouw met spiegel; het in vieren gedeelde plafond beschilderd met sjablonen. In de serre de dubbele houten schuifdeuren met deurlichten van geslepen glas. In de slaapkamer (achterkamer) het met sjablonen beschilderde plafond. In de keuken en de w.c. de tegellambrizering in wit met decoratieve bovenrand. In de kelder de tegelvloer in rood en wit; de houten opbergkasten. De zolder met beschoten kap en bijzondere kapconstructie.

Waardering

Villa met aangebouwde bijkeuken en hek van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorisch waarde

- als voorbeeld van een villa uit 1914 in Overgangsstijl

- vanwege de opvallende detaillering

- vanwege de redelijke mate van gaafheid van het in- en het exterieur

- vanwege de fraaie interieuronderdelen met Art Nouveau elementen

- als goede representant van het oeuvre van architect A.Th. van Elmpt uit Groningen

- vanwege de markante ligging aan het als beschermd gezicht voorgedragen gebied De Gast.